Niestrawność, czyli dyspepsja, to zespół chorobowy objawiający się bólem lub dyskomfortem w górnej części jamy brzusznej. Jest ona spowodowana wieloma przyczynami w obrębie przewodu pokarmowego. Dolegliwości mogą występować okresowo lub utrzymywać się przez długi czas.

Większość ludzi może powiedzieć, że w swoim życiu miała objawy dyspeptyczne. Niestrawność nie jest groźna, lecz jeśli towarzyszą jej inne objawy i ma ona charakter przewlekły, może oznaczać poważną chorobę, dlatego nie należy jej lekceważyć.

OBJAWY

Pacjent doświadcza objawów niestrawności, zwykle po obfitym posiłku.

Charakterystyczne objawy niestrawności:

ból lub dyskomfort w górnej części jamy brzusznej

uczucie pełności lub wzdęcia

dokuczliwe odbijanie

zgaga, czyli uczucie pieczenia za mostkiem

kwaśny smak w ustach

regurgitacje, czyli cofanie się treści pokarmowej z żołądka do przełyku i jamy ustnej

nudności i wymioty.

Do lekarza należy udać się, gdy pojawiają się nowe objawy u osoby z dyspepsją, takie jak:

• chudnięcie

luźne, czarne stolce mogące być objawem krwawienia z przewodu pokarmowego

• gorączka

• ból promieniujący do szyi i ramion, gdyż może to oznaczać zawał mięśnia sercowego

ból stały, silny, z towarzyszeniem wymiotów.

Objawy dyspepsji są bardzo często podobne do choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy oraz zespołu jelita drażliwego.

PRZYCZYNY

Objawy dyspeptyczne mogą być spowodowane zarówno przyczynami organicznymi, jak i zaburzeniami czynności przewodu pokarmowego.

Podstawowe przyczyny dyspepsji czynnościowej:

zwiększone wydzielanie kwasu solnego w żołądku

nadmierna wrażliwość błony śluzowej (głównie dwunastnicy) na kwas solny

opóźnione opróżnianie żołądka z jego zawartości

refluks dwunastniczo-żołądkowy, czyli cofanie się treści pokarmowej z dwunastnicy do żołądka.

Przyczyny organiczne dyspepsji:

zapalenie przełyku

zapalenie żołądka – tu najczęściej wymienia się zapalenie wirusowe, zwane potocznie „grypą żołądkową”

choroba wrzodowa żołądka

choroba wrzodowa dwunastnicy

przepuklina rozworu przełykowego przepony

rak żołądka lub okrężnicy

• choroba Leśniowskiego-Crohna

choroby pęcherzyka żółciowego

choroby trzustki

cukrzyca.

Czynniki sprzyjające niestrawności:

> przejadanie się, często połączone z nadmiernym spożyciem alkoholu

> nadużywanie leków przeciwbólowych

> jedzenie pod wpływem stresu

> otyłość.

DIAGNOSTYKA

> pierwszym etapem rozpoznania jest dokładne badanie i rozmowa z pacjentem

w celu wykluczenia innych chorób lekarz może zlecić badanie endoskopowe górnego odcinka przewodu pokarmowego (gastroskopia)

> USG jamy brzusznej.

LECZENIE

Jeśli dyspepsja jest spowodowana przyczyną organiczną, lekarz podejmuje próbę leczenia choroby podstawowej.

Jeśli przyczyna niestrawności jest czynnościowa, stosuje się:

1. leki obniżające wydzielanie kwasu solnego w żołądku (inhibitory pompy protonowej i blokery receptorów histaminowych H2)

2. leki prokinetyczne przyspieszające perystaltykę przewodu pokarmowego (pomagają w opróżnianiu żołądka)

3. test na obecność bakterii Helicobater pylori w żołądku, i w razie ich stwierdzenia, wdrożenie leczenia eradykacyjnego (zlikwidowanie wszystkich bakterii H. pylori żyjących żołądku)

4. leki rozkurczowe, gdy pojawiają się dolegliwości bólowe

5. preparaty ziołowe: siemię lniane, dziurawiec, mięta, wyciąg z liści karczochów.

PORADY LEKARZA

 NALEŻY:

• wyłączyć z diety pokarmy wzdymające, takie jak fasola, kapusta, brukselka

• starannie przeżuwać pokarmy

• spożywać posiłki powoli i w spokoju

zrezygnować z palenia

unikać wytężonego wysiłku fizycznego tuż po zjedzeniu posiłku

unikać sytuacji stresowych

pić napary z ziół, np.

– tuwału (zmniejszającego wydzielanie soku żołądkowego)

– mięty pieprzowej

– rumianku lub melisy

– gorzknika kanadyjskiego

– korzenia mniszka ziela piołunu.

 NIE NALEŻY:

• spożywać obfitych, wysoko tłuszczowych posiłków

pić gazowanych napojów

żuć gumy

pić kawy

pić alkoholu

spożywać pokarmów ostro przyprawionych

spożywać pokarmów bardzo zimnych lub bardzo ciepłych

przyjmować leków uszkadzających żołądek, należy skontaktować się w tej sprawie z lekarzem

odpoczywać po jedzeniu w pozycji leżącej, zaleca się raczej spacerować nie, które może skutecznie pobudzać trawienie.

Wspieraj nasz portal - UDOSTĘPNIAJ