Zespół wielotorbielowatych jajników nazywany jest także zespołem policystycznych jajników (cysta = torbiel), potocznie znany jako torbiele jajników oraz pod angielskim skrótem PCOS (Policystic ovary syndrome).

Istotą tej choroby są liczne zaburzenia związane z wydzielaniem hormonów, wśród których najważniejsza jest dysfunkcja jajników. Polega ona na tworzeniu się w jajnikach różnej wielkości torbieli, wypełnionych płynem.

Torbiele jajników występują u około 3% wszystkich kobiet w wieku rozrodczym i u ponad połowy kobiet z zaburzeniami miesiączkowania.

OBJAWY TORBIELI JAJNIKA

Choroba ujawnia się po pokwitaniu (czyli czasie uzyskiwania dojrzałości płciowej) i trwa przewlekle aż do menopauzy.

U większości kobiet występują:

  • zaburzenia miesiączkowania (miesiączki rzadkie lub ich zanik)
  • zmiany skórne wynikające ze zwiększonej produkcji hormonów płciowych męskich (androgenów):
    • trądzik jako efekt nadmiernej produkcji łoju, który, zaczopowując ujścia gruczołów na powierzchni skóry, powoduje tworzenie się krost i zaskórników (częsty powód wizyt u dermatologa)
    • hirsutyzm, czyli nadmierne owłosienie na ciele oraz na twarzy (czasem może pojawić się łysienie z przodu i na czubku głowy, tak jak ma to miejsce u mężczyzn)
  • poronienia nawykowe, czyli niemożność donoszenia kolejnych ciąż i ich utrata we wczesnym okresie.

U około 50% chorych kobiet występuje także otyłość.

Należy dodać, że na torbiele jajników chorować mogą również kobiety regularnie miesiączkujące i z prawidłową masą ciała.

PRZYCZYNY TORBIELI JAJNIKA

Zespół wielotorbielowatych jajników jest chorobą o niejasnym podłożu, posiada tendencję do występowania rodzinnego i prawdopodobnie skłonność do jego wystąpienia dziedziczona jest przez wiele genów. Również uszkodzenia pozapalne jajników oraz nadczynność nadnerczy w produkcji hormonów mogą stać się przyczyną ZWJ.

SKUTKI TORBIELI JAJNIKA

Choroba nieleczona lub leczona nieprawidłowo może prowadzić do szeregu powikłań:

  • wystąpienia chorób układu sercowo-naczyniowego oraz chorób dróg żółciowych (np. kamica pęcherzyka żółciowego)
  • niepłodności (około 73% kobiet chorujących na ZWJ)
  • rozrostu i raka błony śluzowej macicy spowodowanych nieustanną stymulacją przez hormony płciowe oraz zaburzoną proporcją między ilością poszczególnych ich rodzajów.

DIAGNOSTYKA TORBIELI JAJNIKA

Diagnostyka opiera się przede wszystkim na przeprowadzeniu:

  • badania ginekologicznego
  • badania laboratoryjnego krwi pod kątem:
    • zwiększonego stężenia androgenów (hormonów płciowych męskich), zwłaszcza testosteronu
    • zwiększonego stężenia lutropiny (żeńskiego hormonu płciowego)
    • nieprawidłowego stężenia cukru we krwi
    • cukrzycy
  • USG: pozwala uwidocznić obustronnie powiększone jajniki z dużą ilością torbieli różnej wielkości, położonych na obwodzie, pod torebką jajnika.

LECZENIE NIEOPERACYJNE TORBIELI JAJNIKA

  • stosowanie leków zmniejszających wytwarzanie lub hamujących działanie hormonów
  • dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne stosowane przewlekle (skuteczne w łagodzeniu objawów choroby)
  • leki pobudzające jajeczkowanie u kobiet pragnących urodzić dziecko; wcześniej wymagana jest jednak normalizacja masy ciała i stężenia androgenów.

Obecnie w leczeniu preferuje się metodę laparoskopową, w której nie otwiera się jamy brzusznej, tylko przez kilka małych otworów wprowadza do jej wnętrza narzędzia chirurgiczne.

W przypadku nieskuteczności leczenia zachowawczego należy pacjentkę zoperować.

PORADY LEKARZA

 NALEŻY:

  • stosować odpowiednią dietę
  • regularnie uprawiać ćwiczenia fizyczne.

 NIE NALEŻY:

  • dopuścić do zwiększenia masy ciała.

 

Endometrioza

Endometrioza
Endometrioza polega na występowaniu czynnej błony śluzowej macicy (endometrium) poza jej prawidłową lokalizacją, czyli poza jamą macicy. Małe, owalne, torbielowate ...
Czytaj Dalej

Rzucawka porodowa

Rzucawka porodowa
Rzucawka porodowa jest to najcięższa postać tzw. późnego zatrucia ciążowego (gestozy), występująca zwykle pod koniec ciąży (po 20. tygodniu), podczas ...
Czytaj Dalej

Rak jądra

Rak jądra
Rak jądra jest to grupa złośliwych nowotworów jąder. Stanowią około 1% nowotworów złośliwych u mężczyzn; z tego 75% to tzw ...
Czytaj Dalej

Mięśniaki macicy

Mięśniaki macicy
Mięśniaki macicy są to łagodne, niezłośliwe guzy, pojedyncze lub mnogie, o różnych rozmiarach, wywodzące się z komórek mięśniowych macicy i ...
Czytaj Dalej