Nudności to subiektywne, nieprzyjemne odczucie mdłości. Może poprzedzać wystąpienie wymiotów.

Wymioty to wydalenie treści pokarmowej z żołądka przez usta, wywołane czynnością skurczową górnego odcinka przewodu pokarmowego. Nudności i wymioty nie są same w sobie chorobami, a jedynie dolegliwościami, które pojawiają się w czasie niektórych stanów fizjologicznych (np. ciąża), mogą jednak być oznaką wielu chorób.

Nie należy lekceważyć długo trwających t wymiotów, ponieważ mogą one doprowadzać do utraty wody i elektrolitów w organizmie, powodując poważne konsekwencje. Od wymiotów należy odróżnić regurgitacje, których przykładem może być ulewanie u małych dzieci po karmieniu.

OBJAWY NUDNOŚCI I WYMIOTÓW

Objawy towarzyszące nudnościom:

  • niepokój
  • zawroty głowy
  • dyskomfort w żołądku
  • pojawienie się pragnienia wymiotów.

Objawy towarzyszące wymiotom:

  • suchość w ustach
  • rzadsze oddawanie moczu
  • wzmożone pragnienie (spowodowane utratą wody).

Objawy towarzyszące wymiotom u dzieci:

  • suche śluzówki jamy ustnej
  • zapadnięte gałki oczne
  • szybki oddech
  • sucha pielucha oznaczająca, że dziecko nie oddaje moczu.

Wymioty zazwyczaj poprzedzone są nudnościami. Czasami zdarza się, że gdy wymioty są bardzo silne, to po opróżnieniu żołądka z pokarmu odruch wymiotny nadal pozostaje (chory często mówi, że nie ma czym wymiotować).

Do lekarza należy udać się, gdy:

  • w wymiocinach pojawi się krew (świeża czerwona lub jako grudki przypominające fusy)
  • wymiotujące dziecko nie oddaje moczu przez kilka godzin
  • wymiotom towarzyszą bóle brzucha
  • wymiotom towarzyszy gorączka
  • wymiotom towarzyszą zawroty głowy, zaburzenia świadomości
  • długotrwałe wymioty występują u osób starszych
  • skóra i twardówki oczu stają się żółte
  • z ust osoby wymiotującej wydobywa się zapach owoców lub zgniłych jabłek
  • wymiotom towarzyszy silny ból w klatce piersiowej.

PRZYCZYNY NUDNOŚCI I WYMIOTÓW

Nudności i wymioty są wynikiem podrażnienia nerwu błędnego. Jest to nerw, który dociera do większości narządów znajdujących się w jamie brzusznej. Gdy jest podrażniony, wysyła sygnały do mózgu i tam, w specjalnych jego częściach, powstają impulsy powodujące wymioty i nudności. Może się zdarzyć, że wymioty są odruchem korzystnym, np. w zatruciach pokarmowych czy innych sytuacjach, wówczas pomagają chronić organizm przed szkodliwymi substancjami i pozwalają na ich usunięcie. Zazwyczaj jednak nudności i wymioty są efektem chorób.

Przyczyny występowania wymiotów:

  • zaburzenia odżywiania, np. anoreksja
  • nieżyt żołądkowo-jelitowy
  • zakażenia wirusowe i bakteryjne przewodu pokarmowego
  • choroba lokomocyjna (nudności i wymioty w trakcie jazdy samochodem, pociągiem, autobusem itp.)
  • zapalenie trzustki
  • niedrożność przełyku
  • zwężenie odźwiernika
  • urazy głowy
  • choroby pęcherzyka żółciowego
  • choroby wyrostka robaczkowego
  • migrenowe bóle głowy
  • zapalenie ucha środkowego
  • zespół wzmożonego ciśnienia wewnątrz-czaszkowego
  • guzy mózgu
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu
  • przyjmowanie niektórych leków (wymioty są efektem niepożądanym ich działania), np. stosowanych w terapii nowotworów
  • mocznica (końcowe stadium przewlekłej choroby nerek)
  • nadmierne spożycie alkoholu
  • zaburzenia emocjonalne i stres
  • wczesny okres ciąży (tzw. poranne nudności); wymioty mogą także przedłużać się na cały okres ciąży
  • wrażliwość na przykre smaki lub zapachy.

DIAGNOSTYKA NUDNOŚCI I WYMIOTÓW

Najważniejsza jest rozmowa z pacjentem i dokładne badanie lekarskie. Często już na tym etapie diagnostyka kończy się.

Badania dodatkowe stosowane w diagnostyce wymiotów:

  • badanie krwi (morfologia, jonogram, badania biochemiczne)
  • tomografia komputerowa czaszki, jeśli pacjent mógł doznać urazu głowy (nawet jeśli o tym nie pamięta, bo mógł stracić przytomność)
  • wykonanie testu ciążowego u kobiet w wieku reprodukcyjnym
  • RTG brzucha, jeśli podejrzana jest niedrożność przewodu pokarmowego
  • gastroskopia (może ujawnić refluks żołądkowo-przełykowy i pokazać stan błony śluzowej żołądka i dwunastnicy).

LECZENIE NUDNOŚCI I WYMIOTÓW

Zazwyczaj wymioty i nudności ustępują bardzo szybko bez ingerencji z zewnątrz. Domowe leczenie opiera się głównie na spożywaniu odpowiedniej ilości płynów, tak aby zapobiec odwodnieniu. Pomaga to także unormować poziom minerałów w organizmie i może powstrzymać nudności i wymioty.

PORADY LEKARZA

 NALEŻY:

  • pić buliony, rosoły, słabą herbatę
  • pić napoje izotoniczne zawierające wiele elektrolitów traconych w czasie wymiotów
  • spożywać pokarmy lekkostrawne; po około 24 godzinach bez wymiotów można bardzo ostrożnie wprowadzać inne potrawy
  • u dzieci uzupełniać płyny preparatami mającymi specjalny skład dostosowany do ich potrzeb.

 NIE NALEŻY:

  • pić mleka i jeść produktów mlecznych
  • spożywać owoców cytrusowych
  • jeść posiłków obfitych i ciężkostrawnych
  • pić alkoholu
  • palić papierosów, szczególnie na czczo.

 

Zaparcia

Zaparcia
Zaparcia to zbyt rzadko oddawany stolec lub oddawanie ze znacznym wysiłkiem twardego stolca. Po defekacji (akt oddania kału) pozostaje uczucie ...
Czytaj Dalej

Rak przełyku

Rak przełyku
Przełyk jest mięśniową tubą o długości 20-25 cm i szerokości około 2-3 cm, przez którą pokarm przedostaje się z gardła ...
Czytaj Dalej

Kamica pęcherzyka żółciowego

Kamica pęcherzyka żółciowego
Kamica pęcherzyka żółciowego jest to choroba spowodowana powstawaniem złogów (kamieni żółciowych, stanowiących twarde bryłki cholesterolu lub soli żółciowych) w pęcherzyku ...
Czytaj Dalej

Zapalenie przełyku

Zapalenie przełyku
Zapalenie przełyku najczęściej pojawia się jako następstwo refluksu, czyli zarzucania kwaśnej treści żołądkowej do przełyku. Ostry stan zapalny mogą także ...
Czytaj Dalej