Osteoporoza jest ogólnoustrojową chorobą metaboliczną kości charakteryzującą się obniżeniem masy tkanki kostnej oraz zaburzeniem jej architektury z następczym wzrostem podatności na złamania. W związku ze starzeniem się społeczeństwa rośnie liczba osób z osteoporozą i jej powikłaniami.

Osteoporozę można podzielić na:

pierwotną:

=> typ I: osteoporoza pomenopauzalna, rozwija się u kobiet po menopauzie

=> typ II: osteoporoza starcza, rozwija się u osób starszych, zarówno kobiet, jak i mężczyzn

wtórną.

OBJAWY

Osteoporoza przebiega bezobjawowo.

Pierwszymi oznakami choroby są jej powikłania w postaci złamań, głównie:

kompresyjne złamania kręgów („zgniecenie” kręgu pod naporem ciężaru kręgów znajdujących się nad nim)

złamanie dalszej nasady kości promieniowej (koniec przy nadgarstku)

złamania kości udowej, głównie szyjki kości udowej.

W wyniku wielokrotnych złamań dochodzi do deformacji szkieletu, pojawia się łukowate wygięcie odcinka piersiowego kręgosłupa do tyłu (nadmierna kifoza piersiowa). Jednocześnie obniża się wzrost, co wynika ze zmniejszenia wysokości trzonów kręgów.

PRZYCZYNY

Masa tkanki kostnej rośnie od początku życia, aby około 30-35 roku życia osiągnąć swoje maksimum, czyli tzw. szczytową masę kostną. Po tym okresie następuje jej stopniowy spadek. Kobiety osiągają mniejszą niż mężczyźni szczytową masę kostną. Do okresu menopauzy są one chronione przed rozwojem osteoporozy przez wysokie stężenie estrogenów. Po menopauzie dochodzi do nagłej, szybszej niż u mężczyzn, utraty tkanki kostnej, z tego powodu osteoporoza pojawia się u kobiet szybciej. W osteoporozie dochodzi do znacznego zachwiania równowagi między tworzeniem a resorpcją tkanki kostnej. Struktura kości staje się mniej zbita.

CZYNNIKI RYZYKA

wiek

płeć żeńska

występowanie osteoporozy w rodzinie

rasa biała

drobna budowa ciała

stan pomenopauzalny (także w wyniku usunięcia jajników)

nierodzenie dzieci

niedobór hormonów płciowych

niska zawartość wapnia w diecie

niska lub zbyt wysoka zawartość fosforu w diecie

niedobór lub nadmiar białka

niska zawartość witaminy D w diecie lub brak odpowiedniej ekspozycji skóry na słońce

mała aktywność fizyczna

palenie papierosów

nadmierne picie kawy

nadmierne spożywanie alkoholu.

Wtórna osteoporoza rozwija się w wyniku:

nowotworów

nadczynności przytarczyc, tarczycy, kory nadnerczy (choroba Cushinga)

• chorób nerek

przewlekłych chorób zapalnych

unieruchomienia

pierwotnej żółciowej marskości wątroby

stosowania niektórych leków.

DIAGNOSTYKA

Diagnostyka opiera się o:
u osób z ryzykiem rozwoju osteoporozy lub tych, u których wystąpiły już powikłania w postaci złamań, wykonuje się pomiar gęstości mineralnej kości

• metodą densytometru (DEXA); pomiar musi być dokonany w odcinku lędźwiowym kręgosłupa lub górnej części nasady kości udowej (badanie nasady dalszej kości promieniowej nie jest wiarygodne)

• badanie rentgenowskie kości — ukazuje charakterystyczne zmiany, gdy utrata tkanki kostnej sięga kilkudziesięciu procent.

LECZENIE

Stosuje się leczenie farmakologiczne oraz niefarmakologiczne.

PORADY LEKARZA

 NALEŻY:

 stosować odpowiednią, zrównoważoną dietę, zawierającą właściwe dla wieku dawki wapnia i witaminy D

stosować odpowiednią dla wieku i możliwości aktywność fizyczną, np. codzienne spacery, jazda na rowerze, gimnastyka, jogging

przebywać z odsłoniętą skórą na słońcu przez kilkanaście minut, kilka razy w tygodniu

• wystrzegać się upadków:

=> zakładać odpowiednie obuwie z podeszwą antypoślizgową

=> stosować laski lub chodziki

=> korygować wady wzroku odpowiednimi okularami

=> stosować maty antypoślizgowe.

 NIE NALEŻY:

 bagatelizować objawów

palić papierosów

nadużywać alkoholu

• pić kawy w nadmiernych ilościach.

Wspieraj nasz portal - UDOSTĘPNIAJ