Grzybica u człowieka może mieć różną postać i jest wywoływana przez wiele rodzajów grzybów.

Rodzaje grzybów wywołujących grzybicę:

  • dermatofity, które wywołują grzybice właściwe dotyczące naskórka, włosów i paznokci
  • drożdżaki i grzyby drożdżopodobne odpowiedzialne za drożdżycę błon śluzowych, skóry i paznokci.

Dermatofitozy, czyli grzybice wywoływane przez dermatofity, mogą dotyczyć:

  • skóry owłosionej
  • skóry gładkiej (w tym stóp)
  • paznokci.

OBJAWY GRZYBICY

Objawy grzybicy skóry owłosionej (strzygąca):

  • miejsce zmienione chorobowo jest zaczerwienione, a zajęta skóra ulega złuszczaniu
  • ogniska są niewielkie, lecz liczne
  • włosy są nierówno ułamane, szare
  • występują czarne punkciki (pieńki włosów tkwiące w skórze), co sprawia wrażenie włosów przystrzyżonych

Objawy grzybicy skóry owłosionej (drobno zarodnikowa):

  • występuje zaczerwienienie oraz złuszczanie się
  • proces chorobowy zajmuje większe obszary skóry owłosionej
  • włosy są ułamane równo, na wysokości kilku milimetrów ponad powierzchnią skóry i otoczone białoszarą pochewką
  • występuje w postaci epidemii u dzieci

Objawy grzybicy skóry owłosionej (woszczynowa):

  • obecność tzw. tarczek, czyli żółtych strupów, będących kolonią grzyba; tarczki mogą mieć różną wielkość, dochodzącą do 1-2 cm
  • włosy są matowe, szorstkie oraz suche
  • strupy i wyłysienie po usunięciu tarczek

Objawy grzybicy skóry gładkiej:

  • obecność ognisk
  • ogniska mają postać zaczerwienionych, łuszczących się plam, na obwodzie których często występują pęcherzyki oraz grudki i krostki
  • zmiany chorobowe dotyczą skóry odkrytej – tułowia, twarzy, szyi, pachwin, stóp oraz rąk

Objawy grzybicy stóp:

  • obecność ognisk zlokalizowanych w przestrzeniach między palcowych, najczęściej pomiędzy IV a V palcem i pomiędzy III a IV palcem
  • w zaawansowanej grzybicy zmiany mogą dotyczyć innych przestrzeni między palcowych i całych stóp
  • zmiany skórne mają charakter ognisk z maceracją naskórka

Objawy grzybicy paznokci:

  • postępuje od wolnego brzegu płytki paznokciowy lub od strony wału paznokciowego
  • może dotyczyć paznokci palców rąk i stóp
  • paznokcie mogą stać się zielonkawe, żółte lufa żółtobrunatne
  • paznokcie ulegają pogrubieniu, mogą rozwarstwiać się, stają się kruche i łamliwe, mogą być również pokryte podłużnymi bruzdami

Zakażenia drożdżakowe (kandydoza):

  • kandydoza błon śluzowych przebiega pod postacią białawych plam, o konsystencji przypominającej zsiadłe mleko, nałożonych na błony śluzowe, pojawiający się stan zapalny wywołuje pieczenie oraz ból
  • upławy w przypadku kandydozy sromu i pochwy
  • kandydoza kątów ust, zwana zajadami, przebiega pod postacią pęknięć i nadżerek w kątach ust (lokalizacja jest najczęściej obustronna), czynnikami sprzyjającymi są niedobór witamin z grupy B oraz cukrzyca

PRZYCZYNY GRZYBICY

Choroba powstaje w następstwie zakażenia różnymi grzybami, zarówno swoistymi dla człowieka, jak i grzybami odzwierzęcymi. Do zakażenia grzybicą może dojść podczas bezpośredniego kontaktu z osobą chorą, jak i pośrednio poprzez kontakt z wilgotnymi przedmiotami (ręczniki, buty). Możliwe jest przeniesienie zakażenia ze zwierząt na człowieka. Powstawaniu grzybic, szczególnie wywoływanych przez drożdżaki, sprzyja częste stosowanie leków, m.in. antybiotyków i kortykosteroidów, stany zaburzonego funkcjonowania układu odporności, cukrzyca i inne choroby przewlekłe, a także skłonności osobnicze.

Wśród grzybic najczęstsza jest grzybica stóp, która jest powszechna m.in. u sportowców.

 

DIAGNOSTYKA GRZYBICY

W diagnostyce choroby, poza wywiadem lekarskim, analizą stwierdzonych objawów i badaniem lekarskim, kluczowe znaczenie mają badania mikologiczne. których celem jest stwierdzenie w pobranym od chorego materiale obecności grzyba wywołującego chorobę.

W tym celu przeprowadza się:

  • badania mikroskopowe włosów
  • posiewy materiału inne badania.

LECZENIE GRZYBICY

Leczenie opiera się w głównej mierze na:

  • podaniu doustnych leków
  • stosowaniu środków grzybobójczych w postaci roztworów lub kremów.

PORADY LEKARZA

 NALEŻY:

  • zasięgnąć porady lekarza
  • dbać o higienę
  • powstrzymać się od kontaktów seksualnych w przypadku, gdy partner jest zarażony
  • unikać pracy w warunkach wilgotnych i ciepłych
  • dbać o szczególne osuszanie nóg, przede wszystkim przestrzeni między palcowych po każdym ich zamoczeniu
  • nosić przewiewne buty
  • nosić skarpety z naturalnych włókien
  • każdorazowo używać klapek podczas wizyt na basenie i w łaźni
  • używać pudrów kosmetycznych pochłaniających wilgoć
  • spożywać czosnek i cebulę, które mają właściwości odkażające.

 NIE NALEŻY:

  • narażać się na zakażenie ze strony osób chorych na grzybicę
  • nosić gumowego obuwia
  • nosić codziennie tego samego obuwia
  • długo pracować w wilgotnych i ciepłych pomieszczeniach.