Terminem menopauza określa się ostatnią miesiączkę w życiu kobiety. Menopauza wyznacza koniec naturalnej zdolności kobiety do zajścia w ciążę oraz urodzenia dziecka. Czas kilku lat przed zakończeniem jajeczkowania to przekwitanie (klimakterium).

Okres ten wiąże się z wygasaniem czynności jajników, czego następstwem są zmiany stężeń hormonów płciowych, odpowiedzialne za występujące wtedy objawy.

Menopauza występuje najczęściej między 45 a 55 rokiem życia, średnio w wieku 51 lat. Jest to proces naturalny, który przechodzi każda kobieta. Powoduje on liczne zmiany zarówno w sferze fizycznej, jak i psychicznej.

OBJAWY MENOPAUZY

Symptomatologia klimakterium jest bardzo bogata i zróżnicowana, każda kobieta przechodzi ten okres nieco inaczej.

Występują takie objawy, jak:

  • zmniejszenie częstości i obfitości krwawień miesięcznych; czasem jest odwrotnie – miesiączki są długie i obfite, pojawiają się też plamienia
  • uderzenia gorąca (wary), czyli nagłe uczucie ciepła, obejmującego głowę, szyję, czasem tułów
  • nocne poty, czasem zlewne
  • uczucie kołatania serca
  • drażliwość, uczucie lęku, przygnębienie, bezsenność, depresja, zaburzenia koncentracji i pamięci, zmęczenie, zawroty i bóle głowy, utrata motywacji
  • mrowienie, drętwienie rąk, bóle kostno-stawowe
  • utrata zainteresowania seksem i brak satysfakcji ze współżycia, suchość pochwy powodująca ból przy współżyciu
  • wiotczenie skóry, która staje się sucha i przybywa na niej zmarszczek; na twarzy zaczynają rosnąć włosy, jak u mężczyzny (hirsutyzm)
  • zaburzenia kontroli oddawania moczu, do nietrzymania moczu włącznie.

W czasie przekwitania zanika ochronny wpływ estrogenów na naczynia, przez co szybciej zaczyna rozwijać się miażdżyca, a odwapnienie kości powoduje powstanie osteoporozy.

PRZYCZYNY MENOPAUZY

Przyczyną przekwitania i menopauzy jest naturalny proces wygasania czynności jajników, polegający na zmniejszaniu się liczby pęcherzyków zawierających komórki jajowe oraz na spadku wytwarzania estrogenów i progesteronu (hormonów płciowych żeńskich). Wiele tkanek i narządów w żeńskim ustroju jest wrażliwych na ich działanie, dlatego ich niedobór i tym samym przewaga androgenów (hormonów męskich, które są również produkowane przez organizm kobiety) powoduje liczne zmiany prowadzące do wystąpienia objawów.

DIAGNOSTYKA MENOPAUZY

Diagnostyka menopauzy i jej powikłań polega na:

  • przeprowadzeniu wywiadu i badania ginekologicznego, które pomagają wysunąć podejrzenie, że zgłaszane objawy są związane z okresem około menopauzalnym; należy wiedzieć, że menopauzę można rozpoznać wtedy, gdy kobieta nie miesiączkuje co najmniej 12 miesięcy
  • pobieraniu wymazu z szyjki macicy
  • wykonaniu USG przezpochwowego w celu oceny endometrium (błony śluzowej jamy macicy)
  • badaniu gruczołów piersiowych i pomiarze ciśnienia tętniczego krwi
  • oznaczeniu stężenia hormonów i poziomu cholesterolu
  • dodatkowo można wykonać badanie densytometryczne kości, służące do oceny ich gęstości oraz badanie rozmazów z pochwy.



LECZENIE MENOPAUZY

Najskuteczniejszą metodą leczenia jest hormonalna terapia zastępcza (HTZ), polegająca na przyjmowaniu żeńskich hormonów, które zastępują naturalną czynność jajników.

Zadaniem HTZ jest:

  • zniesienie lub zmniejszenie nasilenia dokuczliwych objawów
  • zapobieganie skutkom nasilających się w tym czasie zaburzeń metabolicznych
  • opóźnienie starzenia
  • profilaktyka powikłań (osteoporoza, zaburzenia w układach moczowym oraz płciowym).

Przed rozpoczęciem kuracji wymagana jest wizyta u lekarza oraz przeprowadzenie dodatkowych badań.

Nie wolno stosować HTZ w przypadku:

  • raka piersi
  • raka błony śluzowej macicy
  • krwawień z dróg rodnych o niewyjaśnionej przyczynie
  • choroby zakrzepowo-zatorowej
  • ciężkich chorób wątroby
  • nieuregulowanego nadciśnienia tętniczego, choroby wieńcowej, po przebytym zawale.

Brakujące hormony można podawać w postaci:

  • tabletek
  • plastrów i żeli przezskórnych
  • aerozolu (donosowo)
  • zastrzyków domięśniowych (co 4-6 tygodni)
  • globulek dopochwowych oraz implantów podskórnych (zakładanych co 6 miesięcy).

Każde nieprawidłowe krwawienie z dróg rodnych wymaga wizyty u ginekologa w celu rozpoznania jego przyczyny.

PORADY LEKARZA – MENOPAUZA

 NALEŻY:

  • stosować zdrową dietę ubogą w tłuszcze, z dużą ilością owoców, warzyw, produktów zbożowych i przetworów mlecznych
  • wykonywać regularnie ćwiczenia fizyczne, pomagające kontrolować masę ciała, zmniejszające uderzenia gorąca, zwiększające wytrzymałość kości i poprawiające samopoczucie
  • stosować kremy nawilżające
  • stosować częste kąpiele higieniczne oraz natryski zimną wodą, ze względu na wzmożoną potliwość i wary
  • stosować kąpiele mineralne i borowinowe w celu poprawy ogólnej kondycji organizmu, napięcia skóry i lepszego samopoczucia
  • stonować akupunkturę, skuteczną zwłaszcza w zespołach bólowych.

 NIE NALEŻY:

  • palić papierosów, co dodatkowo przyspiesza zanik jajeczkowania o około 2 lata
  • spożywać alkoholu.

Rodzaj terapii dla danej kobiety zależy od wielu czynników i o jego doborze powinien zadecydować lekarz.

Po konsultacji z lekarzem można stosować:

  • roślinne leki uspokajające
  • ziele pluskwicy w postaci wyciągów i preparatów doustnych jako środek estrogenny
  • owoc witeksu czczonego
  • mieszanki preparatów ziołowych złożone z:
    • szyszek chmielowych
    • kwiatu grzybienia
    • kwiatu jasnoty białej
    • kwiatu przelotu
    • kory kaliny koralowej
  • J mieszanki ziołowe złożone z:
    • korzenia kozłka lekarskiego (waleriany)
    • liścia melisy
    • kwiatu nagietka
    • ziela tasznika
    • ziela przymiota kanadyjskiego ziela przywrotnika.



Bolesne miesiączki

Bolesne miesiączki
Bolesne miesiączki jest to zespół objawów, które pojawiają się na 2-3 dni przed spodziewaną miesiączką lub w chwili jej wystąpienia, ...
Czytaj Dalej

Zespół napięcia przedmiesiączkowego

Zespół napięcia przedmiesiączkowego
Zespół napięcia przedmiesiączkowego (w skrócie PMS od angielskich słów Premenstrual syndrome) jest to zespół objawów psychicznych, fizycznych i emocjonalnych, które ...
Czytaj Dalej

Antykoncepcja

Antykoncepcja
Antykoncepcja są to wszelkiego rodzaju świadome działania, które mają na celu zapobieganie niechcianej ciąży, umożliwiając jednocześnie człowiekowi podjęcie świadomej decyzji ...
Czytaj Dalej

Niepłodność

Niepłodność
Niepłodność jest to niemożność zajścia w ciążę po roku regularnego współżycia płciowego, bez stosowania środków antykoncepcyjnych. Co szósta para ma ...
Czytaj Dalej