Połóg jest to okres po porodzie, w czasie którego w organizmie kobiety następuje cofanie się zmian powstałych w czasie ciąży i porodu. Rozpoczyna się z chwilą wydalenia kompletnego łożyska.

Połóg –  jakie zmiany zachodzą w organizmie kobiety

  • cofanie się zmian ciążowych i porodowych
  • gojenie ran porodowych
  • rozpoczęcie i podtrzymanie laktacji
  • podjęcie czynności przez jajniki.

W okresie połogu narządy rodne, które podczas ciąży i porodu podlegały specyficznym zmianom, powracają do pierwotnego położenia, wielkości i kształtu. Macica obkurcza się i traci ponad kilogram, by znów ważyć 50-60 g pod koniec 6 tygodnia.

Zwijanie macicy może być odczuwane jako bolesne skurcze, zwłaszcza podczas karmienia piersią. Zamyka się kanał szyjki macicy (8-10 doba). Goją się rany powstałe w trakcie porodu (drobne pęknięcia szyjki macicy), rana po nacięciu krocza, rana we wnętrzu macicy. Proces ten trwa zwykle 4-6 tygodni. W tym czasie z jamy macicy wydalana jest krew, śluz, tkanki, tworząc tak zwane odchody. W 1.-6. dobie odchody są krwiste, później stają się brązowo czerwone, brązowe. W końcu 2 tygodnia są białe, surowicze. Ostatecznie zanikają w 4 tygodniu połogu; w tym czasie bezwzględnie pamiętać trzeba o częstej zmianie podpasek – nie zaleca się stosowania tamponów higienicznych – chroni to przed podwyższonym ryzykiem rozwoju zakażenia narządu rodnego. Wypływające z pochwy odchody są bardzo zakaźne!

Rany powstałe po nacięciu krocza lub po jego pęknięciu – właściwie zszyte i pielęgnowane – goją się szybko. Ulgę może przynieść kompres z lodu owiniętego czystą gazą. Unikać należy długiego stania i siedzenia, dbać o higienę krocza – często je myć, osuszać papierowymi ręcznikami, zapewnić dostęp powietrza. Do mycia należy stosować mydło dziecięce lub mało dziś popularne – zwykłe mydło szare. Po 2 tygodniach można zacząć stosować ćwiczenia usprawniające mięśnie krocza – napinanie krocza, jak przy powstrzymywaniu oddawania moczu, kilka razy dziennie, 10-12 skurczów na minutę.

Rozpoczęcie laktacji

Rozpoczęcie laktacji

Rozpoczęcie laktacji jest procesem złożonym, zależnym od przemian hormonalnych w organizmie kobiety (działania oksytocyny i prolaktyny). W pierwszych dniach połogu jest wydzielana siara (colostrum), około 4-14 dnia pokarm przejściowy, a mniej więcej od 15 dnia dojrzałe mleko kobiece. Siara w porównaniu z dojrzałym mlekiem zawiera więcej białka i soli mineralnych.

Wznowienie czynności jajników

Wznowienie czynności jajników także zależne jest od przemian hormonalnych w organizmie kobiecym. U większości kobiet cykle miesiączkowe pojawiają się pod koniec okresu karmienia lub po jego zakończeniu; jest to tzw. laktacyjny brak miesiączki.

U niewielkiej grupy kobiet karmiących występuje około 6-8 tygodnia po porodzie jednorazowe krwawienie miesięczne (bezowulacyjne). Rzadziej zdarza się, aby u kobiety karmiącej po trwającym 6-8 tygodni braku miesiączki wystąpiły regularne krwawienia. U kobiet, które nie karmią piersią, pierwsze krwawienie miesięczne pojawia się zwykle 5-6 tygodni po porodzie.

Karmienie nie chroni przed kolejną ciążą!

Sylwetka w czasie połogu

Sylwetka w tym czasie wraca do normy -nagle kobieta chudnie 5-6 kg (tyle waży dziecko, łożysko, wody płodowe), przez kolejne 2-3 dni na skutek wydalania nadmiaru płynów traci dodatkowo 2-3 kg. Może w związku z tym nadmiernie się pocić, zwłaszcza w nocy. Nadmierna potliwość mija zazwyczaj po tygodniu.

Parcie na mocz

Przez pierwsze 24 godziny po urodzeniu dziecka kobieta z reguły nie odczuwa potrzeby pójścia do toalety. Jest to tak samo normalne, jak fakt, że w kilku następnych dniach toaleta odwiedzana będzie częściej -z moczem pozbywa się nadmiaru płynów.

Możliwe są również zaparcia, jednak trzeba starać się wypróżnić do 5 dnia po porodzie. Nie należy obawiać się, że rana krocza pęknie. Wskazane jest picie dużych ilości płynów, stosowanie diety bogatej w błonnik.

Ważne jest, by w tym okresie szczególnie dbać o piersi, nosić wygodny biustonosz – także w nocy. Wzbieranie mleka w gruczołach sutkowych może sprawić, że piersi stają się napięte, twarde i bolesne w dotyku – kompresy z lodu pomogą zmniejszyć ból i napięcie. Kłopoty te z reguły mijają, gdy dojdzie do równowagi między podażą mleka a popytem na nie u dziecka. Na brodawkach mogą się pojawić pęknięcia i drobne ranki – zarówno piersi, jak i usta malucha muszą przyzwyczaić się do nowej roli. Powinno się zapewnić piersiom dostęp powietrza, myć je samą wodą, ewentualnie smarować własnym mlekiem. Jeżeli brodawki bardzo bolą i uniemożliwiają karmienie, można zastosować kapturki ochronne – do kupienia w aptece.

Rozstępy skórne

Rozstępy skórne po porodzie

Rozstępy skórne zmieniają barwę na srebrzystobiałą i zmniejszają się (nie znikają jednak zupełnie), a przebarwienia skórne tracą intensywność (z wyjątkiem przebarwienia otoczki brodawki sutkowej, która może pozostać na stałe).

Po porodzie powinno się jak najwcześniej wstać z łóżka, wziąć prysznic, przebrać się, co na pewno pozytywnie wpłynie na samopoczucie, nie bez znaczenia są także spacery – wczesne chodzenie zapobiega wielu powikłaniom połogu, przyspiesza proces zwijania macicy, poprawia czynność pęcherza moczowego.

Nie wolno zapomnieć, aby po 6 tygodniach udać się na wizytę kontrolną do ginekologa.

W czasie połogu należy bezwzględnie unikać ciężkiej pracy fizycznej (zwłaszcza nie dźwigać ciężarów), ponieważ może to skutkować poważnymi komplikacjami zdrowotnymi (wypadanie narządów rodnych, nietrzymanie moczu itp.)!

Przebieg porodu

Przebieg porodu
Przebieg porodu zależy od kilku czynników, m.in. siły i czasu trwania skurczów mięśni macicy i tzw. tłoczni brzusznej, budowy kanału ...
Czytaj Dalej

Badania i wizyty lekarskie w czasie ciąży

Badania i wizyty lekarskie w czasie ciąży
Stała opieka lekarska nawet przy dobrym samopoczuciu kobiety jest nieodzowna. Systematyczne badania pozwolą kontrolować ogólny stan zdrowia ciężarnej, rozwój płodu, ...
Czytaj Dalej

Połóg – co się dzieje z ciałem kobiety po porodzie?

Co się dzieje z ciałem kobiety po porodzie
Połóg jest to okres po porodzie, w czasie którego w organizmie kobiety następuje cofanie się zmian powstałych w czasie ciąży ...
Czytaj Dalej

Gimnastyka w ciąży

Gimnastyka w ciąży
Aktywność fizyczna, wbrew pokutującym w społeczeństwie opiniom, jest bardzo potrzebna w trakcie ciąży. Jednak należy zachować umiar i nie forsować ...
Czytaj Dalej