Lunatyzm inaczej somnambulizm, należy do grupy zaburzeń snu. Polega na aktywności ruchowej w czasie snu, bez towarzyszącego powrotu świadomości. Występuje głównie w dzieciństwie, często rodzinnie.

OBJAWY LUNATYKOWANIA

Aktywność ruchowa w czasie epizodu lunatyzmu może polegać jedynie na siadaniu w łóżku lub spacerowaniu po pokoju lub po mieszkaniu.

Zdarza się jednak również wykonywanie bardziej złożonych czynności:

  • ubieranie się
  • wychodzenie na zewnątrz
  • wchodzenie na drabinę
  • obieranie warzyw
  • gotowanie
  • jedzenie
  • granie na instrumentach muzycznych
  • prowadzenie samochodu.

Jeśli wówczas osoba się obudzi, jest zakłopotana i zawstydzona swoim zachowaniem, gdyż nie jest świadoma swojej aktywności.

Może pojawić się gwałtowny bieg, ucieczka, agresja wobec domowników. Chory może się zranić bądź uderzyć o jakiś przedmiot. Nie występuje wtedy powrót świadomości. Po przebudzeniu chory nie pamięta swojej nocnej aktywności.

PRZYCZYNY LUNATYKOWANIA

W powstawaniu tego zaburzenia snu znaczenie mają czynniki genetyczne oraz środowiskowe, np.:

  • gorączka
  • pozbawienie snu
  • alkohol
  • niektóre leki
  • niedobór magnezu.

Znaczenie mają również współistniejące choroby:

  • astma
  • migrena
  • refluks żołądkowo-przełykowy.

Lunatyzm częściej występuje u dzieci, dlatego za przyczynę uważa się także niedojrzałość ośrodkowego układu nerwowego.

DIAGNOSTYKA

Diagnostyka opiera się głównie na informacjach od bliskich chorego, którzy go obserwują w trakcie nocnej aktywności. Chory nic nie pamięta, więc sam nie może o tym opowiedzieć. W badaniu lekarskim i w badaniach laboratoryjnych nie ma żadnych odchyleń. W przypadkach wątpliwych można wykonać badanie polisomnograficzne. czyli ciągły zapis snu osoby badanej.

LECZENIE LUNATYKOWANIA

W świetle prawa osoba, która wykonuje wszelkie czynności, w tym agresywne, podczas epizodu lunatyzmu, jest niepoczytalna, tzn. nie rozumie znaczenia popełnianych czynów oraz nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem.

Jeżeli dziecko jest niespokojne lub ma skłonności do lunatyzmu, można dać mu około godzinę przed snem kubek ciepłego kakao.

PORADY LEKARZA

 NALEŻY

  • zabezpieczyć osobę przed urazem, upadkiem, skaleczeniem się
  • zamknąć okna, drzwi, zainstalować zamki i ustawić przeszkody wokół łóżka
  • usunąć ostre przedmioty
  • pamiętać o higienie snu i eliminacji wszelkich czynników, które mogą wywołać epizody (gorączka, alkohol)
  • dopilnować, aby dzieci wysypiały się, gdyż przemęczenie może wyzwolić epizod lunatykowania
  • wzbogacić dietę w magnez.

 NIE NALEŻY:

  • budzić chorego, gdyż może to spowodować jego opór i gwałtowne reakcje
  • rezygnować ze snu i unikać go
  • zwlekać z udaniem się do lekarza, jeżeli epizody lunatyczne powtarzają się.