Raną określa się przerwanie anatomicznej ciągłości tkanek w wyniku działania urazu.

Rany klasyfikuje się najczęściej na podstawie:

  • mechanizmu, jaki doprowadza do ich powstania
  • głębokości i rozległości.

Charakterystyka oraz mechanizm powstawania ran

Rana cięta

  • dochodzi do przerwania ciągłości skóry, a niekiedy także głębiej położonych tkanek
  • powstaje najczęściej przy użyciu ostrych przedmiotów (noże, narzędzia stolarskie, broń biała)

Rana tłuczona

  • tworzy się w okolicach ciała, które pod cienką warstwą skóry zawierają mocną podstawę kostną (głowa, przednia powierzchnia podudzia)
  • powstaje w następstwie urazu narzędziem tępokrawędzistym (młotek, obuch siekiery, pałka)

Rana miażdżona

  • powstaje w następstwie uderzenia masywnym i tępym przedmiotem, tak że tkanki ulegają zmiażdżeniu

Rana rąbana

  • dochodzi zarówno do przerwania ciągłości tkanek (skóry i zwykle głębiej położonych struktur), jak i uszkodzenia tkanek otaczających
  • powstaje najczęściej w następstwie uderzenia ostrym i masywnym przedmiotem (tasakiem, siekierą, łopatą)

Rana szarpana

  • powstaje w wyniku działania przedmiotu powodującego rozrywanie tkanek (piła, drut kolczasty)

Rana kłuta

  • może być szczególnie niebezpieczna, z uwagi na możliwość wprowadzenia drobnoustrojów do tkanek i związany z tym rozwój zakażenia
  • powstaje na skutek działania długich i ostrych przedmiotów (igła, szpikulec, gwóźdź, szydło)

Rana z ubytkiem tkankowym

  • na skutek działania urazu dochodzi do oddzielenia się warstwy tkanek i powstania ubytku tkanek, ubytek może dotyczyć jedynie samej skóry lub obejmować skórę i tkanki głębiej położone

Rana postrzałowa

  • składa się najczęściej z rany wlotowej i wylotowej, pomiędzy którymi znajduje się kanał postrzałowy, w pewnych okolicznościach kula może pozostać w organizmie i wówczas mówi się o ranie ślepej; rana wlotowa jest znacznie mniejsza niż wylotowa
  • powstaje w wyniku postrzału

Rana kąsana

  • powstaje w następstwie ugryzienia (przez człowieka lub zwierzę).

OBJAWY

Podstawowym objawem po zranieniu jest krwawienie, które może być różnie nasilone. Krwawieniu zwykle towarzyszy ból, którego nasilenie związane jest z charakterem rany, jej głębokością oraz lokalizacją.

DIAGNOSTYKA

Postawienie właściwej diagnozy jest możliwe na podstawie:

  • wywiadu lekarskiego
  • analizy stwierdzonych objawów klinicznych
  • wnikliwego badania lekarskiego.

LECZENIE RAN

Leczenie jest uzależnione od rodzaju rany, jej głębokości i rozległości. Polega głównie na jej opatrzeniu. W przypadku niektórych zranień lekarz może zalecić zszycie rany, podanie dawki przypominającej szczepionki przeciwtężcowej lub antytoksyny tężcowej oraz wykonanie innych działań uzależnionych od stanu klinicznego poszkodowanego.

 

PORADY LEKARZA

 NALEŻY:

  • zachować ostrożność podczas używania ostrych narzędzi kuchennych oraz narzędzi domowych niezbędnych w codziennym życiu
  • nosić odpowiednie ubrania ochronne, obuwie i rękawice podczas wykonywania prac wymagających użycia niebezpiecznych przedmiotów
  • w przypadku zranienia nałożyć na ranę jałowy opatrunek z gazy i silnie przycisnąć, takie postępowanie stosuje się także w przypadku bardzo silnie krwawiących ran, nawet krwawienia tętniczego
  • jeśli opatrunek szybko nasącza się krwią, należy nakładać kolejne warstwy i ponownie silnie przyciskać miejsce krwawienia
  • niezwłocznie udać się na izbę przyjęć najbliższego szpitala.

 NIE NALEŻY:

  • pozwalać na stosowanie niebezpiecznych przedmiotów i narzędzi przez dzieci oraz osoby w starszym wieku
  • bagatelizować nawet najmniejszego zranienia
  • zakładać opasek uciskowych powyżej krwawiącego miejsca
  • dotykać rany
  • pozwolić na dostanie się brudu do rany
  • zdrapywać strupów, gdyż wydłuża to proces gojenia.