Zapalenie płuc jest stanem zapalnym obejmującym miąższ płucny i tkankę śródmiąższową. Zapalenie płuc najczęściej rozwija się w następstwie zapalenia górnych dróg oddechowych i zapalenia oskrzeli.

OBJAWY ZAPALENIA PŁUC

  • kaszel, z odpluwaniem żółtozielonkawej wydzieliny
  • wzrost temperatury ciała ponad 38°C
  • bóle w klatce piersiowej, nasilające się przy kaszlu oraz ruchach tułowia
  • poty
  • dreszcze
  • w ciężkim stanie pojawia się uczucie duszności, przyspieszenie oddechu (ponad 20/minutę).

PRZYCZYNY ZAPALENIA PŁUC

Zapalenie płuc wywołują najczęściej bakterie, głównie dwoinka zapalenia płuc, oraz wirusy. Tzw. atypowe zapalenie płuc wywoływane jest przez wirusy mykoplazmy i grzyby.

Szczególnie narażone są osoby:

  • w podeszłym wieku
  • palące tytoń
  • chorujące na cukrzycę
  • chorujące na POChP (przewlekłą obturacyjną chorobę płuc)
  • z obniżoną odpornością (w tym zakażone wirusem HIV, wywołującym AIDS)
  • dzieci.

W odpowiedzi na inwazje czynników chorobotwórczych dochodzi do nacieku komórek zapalnych i obrzęku ściany pęcherzyków płucnych, w ich świetle pojawia się płyn. Czasem w trakcie zapalenia płuc tworzą się ropnie (zbiorowisko ropy), w tkance płucnej.

Zapalenie płuc może rozszerzyć się na opłucną i wywołać zapalenie opłucnej.

Zachłystowe zapalenie płuc jest wynikiem przedostania się zawartości żołądka do dróg oddechowych. Dochodzi do niego po niektórych zabiegach medycznych lub u osób odurzonych alkoholem.

DIAGNOSTYKA ZAPALENIA PŁUC

  • opis objawów przez pacjenta
  • badanie lekarskie przy użyciu stetoskopu, pozwalające wychwycić ściszony szmer pęcherzykowy, a podczas opukiwania klatki piersiowej charakterystyczną zmianę odgłosu opukowego (stłumienie)
  • zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej, które ukazuje miąższ płucny zajęty zapalnie
  • badanie mikrobiologiczne plwociny lub popłuczyn oskrzelowych (pobrane podczas wykonywania bronchoskopii).

LECZENIE ZAPALENIA PŁUC

W przypadku podejrzenia zapalenia płuc należy niezwłocznie udać się do lekarza. U osób młodych, wcześniej zdrowych, leczenie może być przeprowadzone ambulatoryjnie.

W przypadku osób starszych, szczególnie po 65 roku życia, u osób chorujących na choroby przewlekłe, takie jak POChP, mukowiscydoza, oraz osób z chorobami serca konieczna jest hospitalizacja. Pozwala ona na podawanie leków drogą dożylną oraz szybką interwencję w przypadku pojawienia się duszności i w najcięższych przypadkach, gdy rozwija się niewydolność oddechowa.

W infekcji bakteryjnej konieczne jest podawanie antybiotyków. W przypadku infekcji wirusowej można stosować leki, które skracają czas zakażenia. W zakażeniach grzybiczych podaj e się leki przeciwgrzybicze.

Czas zdrowienia wynosi kilka tygodni. Przy zapaleniu wirusowym rokowanie jest niepewne. U osób obciążonych chorobami przewlekłymi lub starszych może zakończyć się zgonem.

Osobom obciążonym ryzykiem rozwoju zapalenia płuc oraz tym, dla których choroba może być poważnym zagrożeniem (szczególnie po 65 roku życia), zaleca się szczepienia ochronne.

PORADY LEKARZA

 NALEŻY:

  • nawilżać powietrze za pomocą nawilżacza, miseczki napełnionej wodą, ustawionej na kaloryferze, lub rozwieszonych na nim mokrych ręczników
  • pić duże ilości płynów
  • wykonywać proste ćwiczenia oddechowe, np. robienie bąbelków przez dmuchanie do słomki zanurzonej jednym końcem w wodzie lub nadmuchiwanie balonika
  • stosować oklepywanie pleców
  • smarować plecy maścią rozgrzewającą
  • stosować drenaż ułożeniowy, czyli przyjęcie takiej pozycji ciała, która dzięki sile grawitacji ułatwia usunięcie zalegającej wydzieliny.

 NIE NALEŻY:

  • bagatelizować objawów infekcji dróg oddechowych
  • palić papierosów
  • wychodzić z domu przez kilka dni
  • zapominać o ciepłym ubraniu
  • przyjmować syropów przeciwkaszlowych, gdyż tłumiąc odruch kaszlu, nie oczyści się płuc i oskrzeli z zalegającej wydzieliny, a to spowoduje przedłużenie procesu zdrowienia
  • zbyt szybko opuszczać łóżka, lepiej przyjmować częściej pozycję półsiedzącą, gdyż ułatwia ona oddychanie.