Karmienie mlekiem matki ma duży wpływ na zdrowie i harmonijny rozwój dziecka. Skład mleka kobiecego zmienia się w czasie całej laktacji, w ciągu doby, a nawet podczas pojedynczego karmienia, dostosowując się do indywidualnych potrzeb karmionego dziecka.

Jakie płyną korzyści z karmienia piersią?

Pokarm naturalny zawiera wszystkie niezbędne składniki w odpowiednich ilościach i proporcjach. Jest najlepiej przyswajalny, jałowy, nie wymaga przygotowania (poza higieną piersi). Posiada też odpowiednią temperaturę. Karmienie piersią jest najwyższą formą okazania miłości macierzyńskiej. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca wyłącznie karmienie piersią do 6 miesiąca życia. W I półroczu życia dziecka nie powinno się podawać dodatkowych płynów lub produktów przez smoczek, gdyż może to niekorzystnie wpływać na ssanie piersi.

Karmienie piersią może utrzymywać się nawet do 2-3 lat przy jednoczesnym, stopniowym, począwszy od drugiego półrocza, wprowadzaniu innych produktów i posiłków niemlecznych. Jarzyny, owoce, kasze bezglutenowe, mięso, żółtko, twarożek wprowadza się zgodnie z zaleceniami lekarza w małych ilościach, obserwując ich tolerancję.

Technika karmienia piersią

Jak karmić dziecko piersią?

Przed rozpoczęciem każdego karmienia matka musi umyć ręce wodą z mydłem, a także brodawkę piersi wraz z otoczką wacikami zamoczonymi w przegotowanej wodzie. Sama matka wybiera pozycję dogodną w czasie karmienia. Może ona karmić niemowlę leżąc na boku, zwłaszcza w pierwszych dniach po urodzeniu, gdy jeszcze jest osłabiona. Gdy karmi w pozycji siedzącej, powinna siedzieć na wygodnym krześle, z oparciem, a pod nogami mieć stołeczek czy podnóżek. Dziecko ma być ułożone na uniesionym przedramieniu matki tak, aby jego ciało było w pozycji pół-wysokiej, z głową i ramionami ułożonymi wyżej niż dolne części ciała.




Kciuk i palec wskazujący matki powinny delikatnie uciskać pierś podczas wprowadzania brodawki do ust dziecka, a również w czasie karmienia, aby dziecko przez cały czas może swobodnie oddychać przez nos. Usta dziecka szeroko otwarte, dolna warga wywinięta na zewnątrz, język powinien obejmować brodawkę wraz z otoczką, ssanie powinno być głębokie, wolne. Po zakończeniu karmienia dziecko należy unieść pionowo, delikatnie przyciskając do piersi, aby umożliwić wydalenie powietrza połkniętego razem z mlekiem. Objawia się to głośnym odbiciem.

Więź emocjonalna z dzieckiem a karmienie piersią

Przez cały czas karmienia matka powinna starać się zachowywać więź emocjonalną z dzieckiem, myśleć wyłącznie o nim, obserwować je, darzyć czułością i cieszyć się tą chwilą. Jest to bowiem szczególny rodzaj kontaktu fizycznego, budujący związek uczuciowy między dwiema najbliższymi istotami. Po zakończeniu karmienia i położeniu dziecka do łóżeczka matka powinna ocenić stan piersi i ewentualnie przystąpić do odciągnięcia pokarmu w sytuacji jego nadmiaru. Najlepiej odciągać pokarm ręcznie lub za pomocą odciągacza.

Jeżeli pokarm ma służyć do dokarmienia dziecka lub jeżeli dziecko z jakichś powodów nie może ssać piersi, to po odciągnięciu pokarm powinien być zlewany do wygotowanego naczynia i przechowany w temperaturze pokojowej do 12 godzin, w lodówce (ok. +4°C) – do 2 dni, w zamrażalniku lodówki (10°C) od tygodnia do 10 dni. Przed podaniem mleka nie należy gotować, jedynie podgrzać do temperatury około 37°C. Jeżeli potrzebne jest dokarmianie dziecka karmionego piersią, to należy stosować do karmienia łyżeczkę i taką samą pozycję dziecka podczas karmienia i po jego zakończeniu jak przy karmieniu piersią. Należy sprawdzić temperaturę pokarmu przez spuszczenie kropli mleka na wewnętrzną część przedramienia (powinno dawać uczucie ciepła).

Karmienie sztuczne

Sztuczne karmienie dziecka

Jeżeli dziecko karmione jest z butelki, to należy:

  • utrzymać butelkę pod takim kątem, aby pokarm cały czas wypełniał smoczek i szyjkę butelki,
  • sprawdzić wielkość otworu w smoczku (mleko powinno wyciekać kroplami).





W jaki sposób sprawdzić, czy dziecko się najada?

  • jest karmione minimum 8 razy na dobę,
  • moczy minimum 6 pieluch,
  • mocz jest jasny i bez wonny,
  • przybywa na wadze ok.125-210 g w ciągu tygodnia,
  • piersi są pełniejsze przed niż po karmieniu,
  • ssie aktywnie (5-10 minut) jedną pierś,
  • oddaje stolce papkowate.

Wprowadzanie do diety pokarmów półpłynnych wymaga cierpliwości ze strony rodziców. Pokarmy papkowate należy podawać łyżeczką od herbaty (wypełnioną do połowy), co pozwala na rozwój umiejętności połykania, gryzienia, pracy języka. Od 8 miesiąca życia trzeba uczyć niemowlę picia z kubka. Pod koniec 1 roku należy przyzwyczajać dziecko do jedzenia przy stole, dając mu dobry wzór zachowań przy stole do naśladowania.

Zasady przyrządzania posiłków dla niemowląt

Niemowlę powinno mieć własny zestaw naczyń nie używanych do innych celów. Po każdym karmieniu butelki mają być starannie wypłukane, umyte długą szczotką w ciepłej wodzie z dodatkiem sody oczyszczonej (1,5 łyżeczki na 1 litr wody) i ponownie opłukane. Raz na dobę trzeba butelki wygotować (przez 10 minut). Po każdym karmieniu smoczki należy starannie opłukać, umyć, a raz dziennie wygotować je (10 minut) pod przykryciem. Tak przygotowane powinny być przechowywane w wygotowanym, suchym naczyniu. Wszystkie naczynia kuchenne używane do przygotowania posiłków dla niemowląt muszą być przed użyciem parzone wrzącą wodą.

Do krojenia owoców i warzyw w celu przyrządzenia soku należy używać noży nierdzewnych, tarek i sitek niemetalowych, naczyń szklanych lub porcelanowych. Posiłki powinny być przygotowane wtedy, gdy są potrzebne. Jeśli zaś mleko jest przygotowane na kilka posiłków, musi być przechowywane w temperaturze ok. 4°C w lodówce nie dłużej niż 24 godziny.

Zasady postępowania z niemowlętami, które niechętnie jedzą:

  • uśpione niemowlę dobrze rozbudzić, aby nie było senne,
  • pobudzić odruch ssania przez delikatne poruszanie policzków dziecka, lekkie wysuwanie i wsuwanie smoczka do buzi,
  • zmienić pozycję niemowlęcia,
  • spróbować karmić je smoczkiem z większym otworem,
  • zmienić sposób karmienia – na przykład zamiast smoczkiem karmić łyżeczką,
  • ułatwić ssanie naciskając lekko smoczek przy nasadzie.