Rak wątroby powstaje w wyniku niekontrolowanego podziału komórek wątroby. Występuje rzadko, najczęściej w 50 – 60 roku życia, u mężczyzn. Prawie u połowy chorych współistnieje z marskością wątroby.

Rodzaje raka pierwotnego wątroby:

  • rak wątrobowokomórkowy, który powstaje z komórek miąższu wątroby (hepatocytów)
  • gruczolakorak, który powstaje z nabłonka przewodów żółciowych.

Najczęstszą przyczyną guzów nowotworowych w wątrobie są przerzuty z innych narządów: żołądka, płuc i okrężnicy u mężczyzn oraz z sutka, okrężnicy, żołądka i macicy u kobiet.

OBJAWY RAKA WĄTROBY

Nowotwory łagodne zazwyczaj przebiegają bez objawów. Wykrywane są przypadkowo w czasie badania USG brzucha. Mogą uciskać na sąsiednie narządy, np. pęcherzyk żółciowy. Zwykle w zaawansowanym stadium choroby guz staje się wyczuwalny pod prawym tukiem żebrowym w czasie badania brzucha ręką.

Pozostałe objawy nowotworu złośliwego:

  • uczucie ogólnego zmęczenia i postępujące wyniszczenie organizmu
  • nasilające się bóle brzucha
  • uczucie pełności w nadbrzuszu (górna część brzucha)
  • brak apetytu i zmniejszenie masy ciała
  • powiększenie obwodu brzucha (gromadzenie się płynu – wodobrzusze)
  • obrzęki kończyn dolnych
  • żółtaczka (żółte zabarwienie skóry, twardówek oczu)
  • zmiany w wyglądzie stolca i moczu (np. smoliste stolce, pojawienie się krwi w stolcu i moczu)
  • sporadycznie krwawe wymioty (wymagają pilnego kontaktu z lekarzem).

PRZYCZYNY RAKA WĄTROBY

Przyczyny zależą od typu nowotworu wątroby.

Przyczyny występowania łagodnych postaci choroby:

  • stosowanie estrogenów (tabletki antykoncepcyjne i hormonalna terapia zastępcza u kobiet w wieku okołomenopauzalnym)
  • stosowanie androgenów i środków anabolicznych (są to leki, ale również środki używane np. przez kulturystów dla zwiększenia masy mięśniowej).

Przyczyny występowania nowotworów złośliwych:

  • wirusowe zapalenie wątroby typu B i C
  • narażenie na środki o działaniu rakotwórczym, np. aflatoksyny (produkowane przez rodzaj grzyba, którym mogą być zanieczyszczone zboża lub orzeszki ziemne), alkohol
  • praca z chlorkiem winylu i podobnymi toksycznymi związkami chemicznymi
  • palenie tytoniu
  • pasożyty człowieka bytujące w wątrobie.

Niektóre choroby zwiększają szanse zapadnięcia na raka wątroby, jest to np. hemochromatoza (nadmierne gromadzenie żelaza w organizmie).

Czynnikiem przyspieszającym powstawanie i rozwój nowotworu mogą być także przewlekłe stany zapalne oraz marskość wątroby. Wielu badaczy wskazuje również na dużą rolę czynników środowiskowych i kulturowych.

DIAGNOSTYKA RAKA WĄTROBY

Powiększenie wątroby i jej stwardnienie można wyczuć przy dotykaniu nadbrzusza.

Bardzo ważne jest także przy podejrzeniu tego nowotworu wykonanie badań:

  • USG umożliwiającego wstępną ocenę stanu narządu lub USG z badaniem przepływu krwi w naczyniach (badanie Dopplera)
  • określenia poziomu markera nowotworowego, tzw. alfafetoproteiny, które jest również rozpoznaniem wstępnym
  • do ostatecznego potwierdzenia obecności nowotworu używa się tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego; badania te umożliwiają równoczesne poszukiwania zmian w innych narządach, jeśli guz wątroby jest przerzutem
  • biopsji wątroby – pobrania fragmentu wątroby do badania pod mikroskopem; lekarz wkłuwa pomiędzy dolnymi żebrami specjalną igłę biopsyjną, jednocześnie zasysając próbkę materiału do badania, a następnie wyjmuje ją szybkim ruchem; zabieg trwa krótko i jest tylko nieznacznie bolesny; jednak nie można go wykonać u osób, u których lekarze przewidują możliwość całkowitego wycięcia podejrzanego guza.

LECZENIE RAKA WĄTROBY

Chorzy z nowotworami niezłośliwymi (np. naczyniakiem krwionośnym wątroby) zazwyczaj nie wymagają żadnego leczenia, chyba że zmiana jest bardzo duża lub pacjent ma objawy kliniczne. W przypadku nowotworów złośliwych leczenie operacyjne jest najskuteczniejszą metodą.

Leczenie operacyjne:

  • resekcja (wycięcie) części wątroby z guzem i marginesem zdrowej tkanki; niestety, metoda ta nie jest możliwa u osób z bardzo zaawansowanym nowotworem
  • czasami wskazane jest przeszczepienie wątroby
  • gdy niemożliwa jest operacja, stosuje się inne metody.

Pozostałe metody leczenia:

  • wstrzykiwanie alkoholu do guza
  • niszczenie komórek nowotworowych wysoką temperaturą
  • niszczenie komórek nowotworowych niską temperaturą
  • podawanie bezpośrednio do guza specjalnych substancji zabijających komórki nowotworowe.

Szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B i C znacznie zmniejszają ryzyko zachorowania na raka wątroby.

Rak nerki

Rak nerki
Rak nerki to nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego. Wywodzi się z cewek bliższych, najczęściej w górnym biegunie nerki. Występuje ...
Czytaj Dalej

Rak żołądka

Rak żołądka
Rak żołądka jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych na świecie. Powstaje na skutek utraty kontroli organizmu nad pewną ...
Czytaj Dalej

Rak trzustki

Rak trzustki
Trzustka jest narządem znajdującym się w górnej części jamy brzusznej. Mieści się tuż pod żołądkiem i przylega do ...
Czytaj Dalej

Rak przełyku

Rak przełyku
Przełyk jest mięśniową tubą o długości 20-25 cm i szerokości około 2-3 cm, przez którą pokarm przedostaje się ...
Czytaj Dalej

Rak okrężnicy

Rak okrężnicy
Rak okrężnicy to złośliwy nowotwór jelita grubego, rozwijający się u osób w 55-75 roku życia (może jednak występować ...
Czytaj Dalej