Hipochondria to potoczna nazwa zaburzenia hipochondrycznego, należącego do grupy zaburzeń nerwicowych. Niegdyś funkcjonowała nazwa nerwica hipochondryczna.

Istotą choroby jest silne, stałe przekonanie pacjenta o cierpieniu na poważną chorobę oraz nadmierne skupienie na własnym ciele i niepoddawanie się argumentom lekarzy, że przedstawiane dolegliwości i skargi nie są objawem jakichkolwiek zaburzeń czy uszkodzeń organizmu.

W mowie potocznej często pojawia się słowo „hipochondryk” jako określenie człowieka nadmiernie przejmującego się własnym zdrowiem. Zwykle jest wypowiadane z politowaniem i zniecierpliwieniem w głosie. Jednak hipochondria wymaga leczenia, poważnie zaburza normalne funkcjonowanie chorego i często wiąże się z dużym cierpieniem.

OBJAWY HIPOCHONDRII

  • przekonanie chorego, że cierpi na co najmniej jedną poważną chorobę (roz-poznaje u siebie chorobę)
  • dominacja zainteresowania własnym zdrowiem
  • uporczywe skargi na różne dolegliwości
  • skupienie uwagi na jednym lub dwóch narządach (np. serce i żołądek)
  • interpretowanie normalnych, fizjologicznych objawów czy doznań jako nienormalne, nieprawidłowe i przykre
  • w dolegliwościach – dominacja uczucia bólu o różnej lokalizacji
  • wymuszanie badań diagnostycznych i przeprowadzenia terapii (niekiedy interwencji chirurgicznej)
  • częste wizyty u lekarzy i w szpitalu
  • odrzucanie przez chorego logicznych argumentów lekarzy
  • często występowanie lęku lub depresji.

Stałe przekonanie o istnieniu choroby i nadmierna koncentracja na swoim stanie zdrowia powodują zaburzenie codziennej aktywności życiowej oraz wywołują cierpienie. Dlatego chory szuka pomocy u lekarzy i „uzdrowicieli”, często zmieniając gabinety.

Obiektywne wyniki badań obrazowych i laboratoryjnych oraz zapewnienia lekarzy, że nie ma podstaw do rozpoznania choroby, nie przekonują chorego i upiera się on przy swoich dolegliwościach.

PRZYCZYNY HIPOCHONDRII

Hipochondria rzadko występuje jako samodzielny zespół chorobowy. Zwykle towarzyszy innym zaburzeniom psychicznym:

  • depresji
  • schizofrenii
  • psychozie urojeniowej.

Przyczyny nie są znane, jednak istnieje kilka teorii, które próbują wyjaśnić powstanie zaburzenia. Jedna z nich mówi, że przyjęcie roli chorego w przypadku wydawałoby się nierozwiązalnych, trudnych problemów życiowych pozwala uniknąć stawienia im czoła i obowiązku ich rozwikłania.

Osoby cierpiące na hipochondrię przyjmują często samowolnie lekarstwa, co może być bardzo niebezpieczne dla ich zdrowia.

DIAGNOSTYKA HIPOCHONDRII

Diagnozowanie choroby jest trudne i trwa długo. Skargi i dolegliwości chorego nie wynikają z obecności choroby somatycznej, jednak zwykle przeprowadzane są szczegółowe badania diagnostyczne, by nie przeoczyć poważnego schorzenia. Wówczas chory utwierdza się w przekonaniu, że jest ciężko chory i tak powstaje błędne koło.

LECZENIE HIPOCHONDRII

Przy podejrzeniu zaburzenia hipochondrycznego należy zasięgnąć porady lekarza psychiatry. W leczeniu hipochondrii stosuje się psychoterapię (np. terapię muzyką, tańcem) oraz leki przeciwdepresyjne. Chory musi nauczyć się żyć ze swoją chorobą oraz normalnie funkcjonować w społeczeństwie.

PORADY LEKARZA

 NALEŻY:

  • wykonywać różne badania, aby wykluczyć choroby, które się podejrzewa
  • okazywać zrozumienie i cierpliwość w stosunku do osoby cierpiącej na hipochondrię
  • przekonać chorego do badania psychiatrycznego.

 NIE NALEŻY:

  • lekceważyć ani wyśmiewać chorego
  • na siłę przekonywać chorego, że jego objawy są urojone
  • samodzielnie decydować o rodzaju i ilości przyjmowanych lekarstw.