Jaskra jest chorobą narządu wzroku polegającą na postępującym uszkodzeniu nerwu wzrokowego (neuropatia jaskrowa) w wyniku słabszego ukrwienia nerwu oraz zwiększonego ciśnienia wewnątrz gałki ocznej.

Może dotyczyć jednego oka lub obu oczu, w tym samym czasie lub w odstępie kilku lat. W Polsce około 700 000 osób choruje na jaskrę. Ze względu na najczęściej bezobjawowy charakter jaskry wiele przypadków choroby jest nierozpoznanych oraz nieleczonych.

Tylko regularne badanie oczu może uchronić przed ślepotą z powodu jaskry.

OBJAWY JASKRY

Jaskra przebiega najczęściej bez charakterystycznych objawów. Może prowadzić jednak do nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego, a nawet do utraty wzroku.

  • poranne migreny
  • widzenie tęczowych pól wokół jasnego źródła światła
  • wpadanie na przedmioty
  • intensywny ból oczu i głowy
  • mdłości i zawroty głowy
  • podwyższone ciśnienie śródgałkowe
  • obniżona ostrość wzroku
  • zwężenie pola widzenia

W miarę rozwoju choroby dochodzi do tzw. widzenia lunetowego, które polega na tym, że widoczna pozostaje jedynie środkowa część pola widzenia.

Wśród czynników ryzyka prowadzących do rozwoju jaskry można wymienić:

  • rodzinne skłonności do jaskry
  • nadciśnienie
  • niedociśnienie
  • cukrzycę
  • miażdżycę
  • krótkowzroczność
  • częste bóle głowy, migreny
  • długotrwały stres
  • podeszły wiek
  • wcześniejsze uszkodzenia i zabiegi chirurgiczne oka
  • przewlekłe stosowanie sterydów (ogólne i miejscowe)
  • palenie papierosów.

PRZYCZYNY JASKRY

Głównymi przyczynami rozwoju jaskry są: wzrost ciśnienia wewnątrz gałki ocznej oraz niedostateczne ukrwienie nerwu wzrokowego.

Wnętrze oka wypełnione jest przez ciecz wodnistą, która utrzymuje prawidłowe ciśnienie śródgałkowe oraz zapewnia prawidłowe odżywianie struktur w gałce ocznej. W jaskrze wzrost ciśnienia może być spowodowany zwiększonym wytwarzaniem cieczy wodnistej lub utrudnionym jej odpływem z gałki ocznej.

Wyróżnia się kilka typów jaskry, które cechują się specyficznymi objawami.

RODZAJE JASKRY 
pierwotnawtórna
o nieznanej przyczynie
spowodowana urazem gałki ocznej, nowotworami lub wadami wrodzonymi

Ze względu na problemy wynikające z odpływu cieczy wodnistej wyróżnia się:

  • jaskrę z otwartym kątem przesączenia (częstsza u mężczyzn)
  • jaskrę z zamkniętym kątem przesączenia (częstsza u kobiet).

Inną przyczyną rozwoju jaskry może być skurcz naczyń krwionośnych doprowadzających krew do nerwu wzrokowego. Przewlekłe niedokrwienie nerwu wzrokowego, spowodowane np. miażdżycą naczyń krwionośnych nerwu wzrokowego, prowadzi do nieodwracalnej utraty wzroku.

DIAGNOSTYKA JASKRY

Jedynym sposobem wczesnego wykrycia jaskry są regularne badania okulistyczne.

Ze względu na większą częstość zachorowań na jaskrę osób powyżej 40. roku życia, zaleca się, po przekroczeniu tego wieku, przeprowadzać okresowe badanie lekarskie.

Zdiagnozowanie jaskry opiera się na wykonaniu poniższych badań:

  • pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego (tonometria)
  • badanie dna oka i tarczy nerwu wzrokowego
  • badanie kąta przesączania (gonioskopię)
  • komputerowe badanie pola widzenia
  • pomiar zdolności odpływu cieczy z gałki ocznej (tonografia).

LECZENIE JASKRY

Wczesne rozpoznanie jaskry pierwotnej z otwartym kątem przesączania to zasadniczy problem w leczeniu tej choroby. Uszkodzenie nerwu wzrokowego w przebiegu jaskry jest procesem nieodwracalnym, jednak wczesne rozpoznanie daje duże szanse na zahamowanie zmian chorobowych.

Leczenie jaskry jest procesem etapowym, który polega na obniżeniu ciśnienia śród-gałkowego oraz polepszeniu ukrwienia nerwu wzrokowego. Jeżeli choroba postępuje, wykonuje się zabieg chirurgiczny lub zabieg laserowy, polegający na polepszeniu odpływu cieczy wodnistej.

Obecnie przeprowadza się trabekuloplastykę oraz irydektomię (wykonanie małego otworu w tęczówce, w celu umożliwienia odpływu płynu) z użyciem metod laserowych.

PORADY LEKARZA

 NALEŻY:

  • regularnie przeprowadzać badania lekarskie
  • dbać o prawidłowe stężenie cholesterolu we krwi
  • stosować odpowiednią dietę.

 NIE NALEŻY:

  • bagatelizować objawów.

 

Astygmatyzm

Astygmatyzm
Astygmatyzm (niezborność) jest zazwyczaj dziedziczną wadą narządu wzroku wynikającą z nieprawidłowej budowy rogówki lub soczewki, prowadzącą do zaburzenia widzenia (zamazany ...
Czytaj Dalej

Daltonizm

Daltonizm
Daltonizm jest dziedziczną wadą genetyczną polegającą na nieprawidłowym rozróżnianiu niektórych kolorów. Daltonizm występuje rzadko i prawie zawsze dotyczy mężczyzn. Wada ...
Czytaj Dalej

Zapalenie ucha wewnętrznego

Zapalenie ucha wewnętrznego
Zapalenie błędnika jest procesem zapalnym przebiegającym w uchu wewnętrznym.  Ucho wewnętrzne odpowiedzialne jest za odbieranie wrażeń słuchowych oraz utrzymanie równowagi ...
Czytaj Dalej

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego
Zapalenie ucha środkowego to częsta choroba infekcyjna środkowej części ucha. OBJAWY ZAPALENIA UCHA ŚRODKOWEGO W zależności od rodzaju zapalenia objawy ...
Czytaj Dalej