Grypa – jak ją zdiagnozować i leczyć?

To powszechna dolegliwość występująca od listopada do kwietnia. Jest to choroba zakaźna wywołana przez wirusy. Można się nimi zarazić bezpośrednio przez podanie ręki na której znajduje się odrobina śluzu z wirusami, droga kropelkową – przebywając w pobliżu osoby, która kicha, kaszle, wydała wirusy, nie wiedząc o tym że sama jest zarażona. Wirusy namnażają się w drogach oddechowych, powodując uszkodzenie nabłonka pokrywającego błonę śluzową dróg oddechowych, a początek choroby jest bardzo burzliwy. Z godziny na godzinę staje się niezdolny do wykonania jakiegokolwiek wysiłku. wirusy grypy ulegają częstym zmianom genetycznym (tzw. mutacjom), co powoduje, że w każdym sezonie wiele osób może zachorować na grypę. Dla niektórych osób zwłaszcza z przewlekłymi chorobami płuc, serca lub z cukrzycą, grypa może stanowić duże zagrożenie. Okres zakaźności choroby to 1 dzień przed i 3-5 dni po wystąpieniu objawów. Chorzy z ciężkim upośledzeniem odporności mogą wydalać wirusa przez kilka tygodni lub miesięcy przez co zarażają dłużej.

Objawy grypy

Objawy grypy zazwyczaj łatwo dostrzec. Złe samopoczucie, podwyższona temperatura, kaszel czy katar skutecznie utrudniają funkcjonowanie. Jak się ich pozbyć? Przyjrzyjmy się im po kolei

Gorączka jako objaw grypy

Do najbardziej rozpoznawalnych objawów grypy należy gorączka. Jest to naturalna odpowiedź organizmu na czynniki, które wywołują w nim stan zapalny. Stała temperatura ciała jest utrzymywana przez organizm dzięki podwzgórzu. Jeżeli dojdzie do przekroczenia tkz normy, włączają się mechanizmy mające na celu obniżenie temperatury. Nadmiar ciepła oddawany jest wraz z potem przez sieć naczyń krwionośnych. Gorączka wywołana przez bakterie, wirusy bądź leki powoduje, że organizm zaczyna produkować przeciwciała lub zwiększa namnażanie limfocytów. Bakterie i wirusy gorzej namnażają się w wysokich temperaturach nawet do 10% na każdy stopień!, przez co choroba się nie rozprzestrzenia.

Chory i leki

Po czym poznasz, że masz gorączkę?

  • uczucie gorąca poprzedzone dreszczami i falami zimna,
  • przyśpieszony puls,
  • suchość w ustach i pragnienie.

Jak pozbyć się gorączki? Polecane leki z apteki

W dzisiejszych czasach lek na gorączkę stosowany również w przeziębieniu i grypie dostaniemy w dowolnej postaci: tabletki, kapsułki, tabletki musujące, saszetki, syropy oraz krople. Do najpopularniejszych substancji zaliczyć możemy:

  • kwas acetylosalicylowy – o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym i przeciwgorączkowym. Leku nie powinno stosować się długotrwale ze względu na możliwe uszkodzenia błony śluzowej żołądka, krwawienia i wrzody. Nie powinien być stosowany przez kobiety w ciąży i dzieci do lat 14.
  • paracetamol – działa przeciwgorączkowo i przeciwbólowo, nie obciąża żołądka natomiast przy dłuższym stosowaniu może uszkadzać wątrobę.
  • ibuprofen – działa przeciwbólowo, przeciwzapalnie i przeciwgorączkowo. Nie może być stosowany przy wrzodach żołądka, dwunastnicy, chorobach jelit czy astmie, może zaostrzać jej objawy.
  • metamizol (pyralgina) – wykazuje działanie przeciwgorączkowe i przeciwbólowe.





Podczas gorączki bardzo ważne jest spożywanie dużej ilości płynów nawet do około 3 litrów!, podawane co godzinę po 1 szklance. Mogą być to słabe herbaty, wyciskane soki owocowe lub warzywne oraz buliony. Osoba gorączkująca przez dłuższy okres jest osłabiona dlatego dobrze jest wtedy podawać posiłki lekkostrawne lecz pożywne aby szybko uzupełnić braki energii. Zaleca się przyrządzanie zup na wywarach z jarzyn, mięsie z kurczaka lub indyka, mogą być podawane delikatne ryby z gotowanymi warzywami. Możemy podawać sucharki, herbatniki, biszkopty, owoce ( owoce jagodowe, cytrusowe, dzika róża), warzywa bogate w witaminę C – które pobudzają produkcję przeciwciał (pietruszka, papryka, pomidor, ziemniaki). Apetyt pobudzają owoce takie jak banany i jabłka.

W czasie gorączki nie podajemy warzyw kapustnych, roślin strączkowych (fasola, groch, bób), tłustych gatunków mięs, smażonych potraw, kasz gruboziarnistych, makaronów, pieczywa pełnoziarnistego.

Zioła które pomagają w walce z gorączką:

Istnieją zioła, które w naturalny sposób wspierają walkę organizmu z patogenami. Działają napotnie i przyśpieszają odparowanie ciepła z organizmu, uszczelniają naczynia krwionośne i działają przeciwzapalnie podobnie jak aspiryna. Należą do nich:

  • wysuszone owoce berberysu – zawierają kwasy organiczne, witaminę C, flawonoidy (rutynę), cukry, sole mineralne, pektyny oraz karotenoidy. Stosuje się je na dwa sposoby: można wysuszone owoce używać jako dodatek do herbaty lub przygotować z nich odwar przeciwgorączkowy. Przygotowanie odwaru: należy sporządzić mieszankę ziół – po 1 łyżeczce owocu berberysu oraz owocu dzikiej róży i owoców malin. Mieszankę zalewamy 1 szklanką wody i całość gotujemy 2 minuty na wolnym ogniu. Odstawiamy na 15 min, można dosłodzić miodem. Pić po 1/4 – 1/2 szklanki kilka razy dziennie podczas dolegliwości gorączkowych.
  • lipa wąsko- i szerokolistna zawiera flawonoidy, olejek eteryczny, związki śluzowe, triterpeny oraz sole mineralne. Kwiat lipy najczęściej stosowany jest w postaci naparu lub herbatki, ponieważ wyciągi wodne z kwiatostanów zwiększają wydzielanie potu. Można stosować w chorobach górnych dróg oddechowych z podwyższoną temperaturą jako środek napotny.
  • kora wierzby – posiada glikozydy salicylowe (ok 11%) takie jak: salicyna, salikortyna, populina i inne, dodatkowo zawiera flawonoidy i około 10% garbników. Wyciąg z kory wierzby działa przeciwgorączkowo i przeciwzapalnie podobnie jak aspiryna z tym że nie wywołują takich działań niepożądanych i może być stosowany przez wrzodowców oraz osoby z chorobami jelit. Gotowe soki można dostać w sklepie ze zdrową żywnością.
  • kwiat bzu czarnego – zawiera flawonoidy w tym rutozyd, pochodne kemferolu i kwercetyny, a także kwasy fenolowe, kwasy organiczne, m.in walerianowy, aminy, olejek eteryczny, garbniki, śluzy, triterpeny, sterole oraz sole mineralne. W medycynie ludowej bez czarny stosowany jest jako lek napotny, przeciwgorączkowy i lekko moczopędny. Przygotowuję się z niego odwar: 2 łyżki suszonych kwiatów i owoców zalać zimną wodą i ogrzewać do wrzenia pod przykryciem przez około 3 min., następnie odstawić na 15 min i przecedzić. Pić wieczorem po posiłku szklankę z dodatkiem 1-2 łyżek syropu malinowego.

Zioła na grypę

Inne sposoby radzenia sobie z gorączką:

Jednym z prostszych sposobów łagodzenia objawów gorączki jest chłodzenie organizmu na przykład przy pomocy kąpieli. Metoda ta polecana jest zwłaszcza w przypadku dzieci ponieważ wysoka temperatura może być dla nich niebezpieczna. Woda w kąpieli powinna być o pół stopnia niższa niż temperatura ciała w gorączce. W przypadku dorosłych można zastosować zimne okłady w miejscach przebiegu dużych naczyń krwionośnych czyli na przykład pachwiny, doły podkolanowe, kark czy szyja. Zamiast okładów ręcznikiem zamoczonym w zimnej wodzie można obmyć ciało zaczynając od nóg i kierując się do tułowia, następnie bez wycierania zawinąć się w koc i położyć do łóżka. Jednym ze starszych sposobów, wykorzystywanym przez nasze babcie jest zawijanie łydek okładami z octu: chłodną wodę i ocet należy zmieszać w równych częściach. Okłady zmienia się, kiedy tylko się nagrzeją.

Katar i chore zatoki

Katar i nieżyt nosa lub precyzyjniej nieżyt błony śluzowej, wywołują wirusy, które przenoszone drogą kropelkową stwarzają stan zapalny. W takiej sytuacji naturalnym mechanizmem obronnym staje się obrzęk śluzówki rozszczelnienie naczyń krwionośnych, które w ten sposób usuwają agresora. Obrzęk śluzówki oraz zalegająca wydzielina utrudniają oddychanie. Aby podjąć właściwe leczenie, należy rozróżnić, czy katar towarzyszy przeziębieniu, zapaleniu zatok czy może pojawił się na tle alergicznym. Jak więc odróżnić chore zatoki od kataru? Najbardziej charakterystycznym objawem jest ból głowy w okolicach oczu i nosa. W wyniku zapalenia wydzielina z powodu obrzęku nie ma gdzie spłynąć. Następuje zmiana ciśnienia wewnątrz zatok i nacisk na nie, a to właśnie wywołuje ból. Kolejnym charakterystycznym objawem różnicującym są zaburzenia węchu i smaku występujące w przypadku kataru.

Objawy kataru

Katar możemy podzielić na 3 etapy:

  1. Efekt cieknącego kataru połączonego z kichaniem, drapaniem w gardle i pieczeniem spojówek.
  2. Trudności w oddychaniu i tzw. zatkany nos
  3. Pojawienie się gęstej wydzieliny, co następuje dopiero po kilku dniach. Wydzielina zmienia konsystencję i kolor.

Przez cały czas choremu towarzyszy ból głowy, ogólne osłabienie, stan podgorączkowy.

CIEKAWOSTKA:
Świeża bazylia dodana do sałatek przywraca zmysły smaku i zapachu, które znikają podczas kataru, przeziębienia i grypy.

Leki na katar – co pomoże pozbyć się kataru?

  • Xylometazolina – obkurcza naczynia krwionośne. Dobrze sprawdza się przy wodnistym katarze, katarze siennym, alergicznym nieżycie nosa, zapaleniu zatok przynosowych.
  • Nafazolina – obkurcza naczynia i zmniejsza obrzęk śluzówki nosa, łagodzi katar. Dobrze sprawdza się przy ostrym stanie zapalnym śluzówki nosa, zaostrzeniu przewlekłego nieżytu nosa lub w przeziębieniu
  • Pseudoefedryna – zmniejsza przekrwienie śluzówki górnych dróg oddechowych, szczególnie śluzówki nosa i zatok przynosowych. Prowadzi do zmniejszenia obrzęku, zmniejszenia ilości wydzieliny oraz udrożnienia nosa. Pomaga w leczeniu nieżytu nosa i zatok przynosowych (katar, zatkany nos) w przebiegu przeziębienia, grypy, kataru siennego.

Należy pamiętać o ogrzewaniu organizmu po wyziębieniu. Nos pokryty jest nabłonkiem, który wydziela śluz, neutralizujący drobnoustroje chorobotwórcze. W wyniku zimna naczynia krwionośne w nosie się kurczą aby zminimalizować utratę ciepła. Dociera wtedy mniej krwi do błony śluzowej w nosie i zmniejsza się ilość ochronnego śluzu. Warto dlatego pić wtedy gorące napoje na przykład z miodem i cytryną ze względu na ich właściwości rozgrzewające. Można dodać też imbir, chili, sos tabasco lub pieprz cayenne. Dobrym pomysłem jest również stosowanie dużej ilości pieprzu nawet na kanapkę!, nie żałować w posiłkach musztardy, chrzanu ani czosnku.



Zioła w walce z katarem

Walkę z katarem warto rozpocząć od picia herbaty z czarnego bzu. W drugiej fazie ulgę może przynieść picie herbaty z nawłoci, roślina zawiera składniki które działają przeciwzapalnie i udrażniają nos, podobnie jak napary z ogórecznika, podbiału lub żywokostu. Zioła na katar sprawdzają się w formie skoncentrowanej czyli w formie olejków. Najbardziej znany to olejek miętowy zawierający mentol. Warto wykorzystać go do inhalacji. Olejek eukaliptusowy ma działanie antybakteryjne oraz wykrztuśne dzięki czemu oczyszcza drogi oddechowe i łagodzi objawy kataru. Olejki eteryczne które można wykorzystać przy katarze to: sosnowy, jałowcowy, goździkowy i tymiankowy. Wystarczy do miski wlać gorącą wodę, dodać kilka kropel olejku, nakryć głowę ręcznikiem i wdychać opary przez 10 – 15 minut.

WAŻNE: Olejki eteryczne nie nadają się do inhalatorów ze względu na ich gęstość i zapychanie przewodów.

Kaszel – mokry czy suchy?

Kaszel to mechanizm obronny organizmu, usuwający śluz, ciała obce lub wydzielinę z płuc i górnych dróg oddechowych. Rozróżniamy dwa rodzaje kaszlu:

Kaszel suchy wywołują alergie, wyroby przemysłu chemicznego, dym, pył, suche powietrze, refluks, zgaga, przeziębienie, grypa i inne choroby dróg oddechowych. Intensywny suchy kaszel może spowodować podrażnienie gardła oraz ból w klatce piersiowej. Przy kaszlu suchym podajemy środki HAMUJĄCE ODRUCH KASZLU. Kaszel szczekający z dusznością wdechową jest charakterystyczny dla zapalenia krtani albo tchawicy. Wzmaga się w pozycji leżącej i po rozgrzaniu.

Kaszel mokry jest rezultatem zalegającego śluzu w płucach lub wydzieliny, które mogą dawać uczucie bólu i ucisku. W kaszlu mokrym podajemy środki WYKRZTUŚNE.

Ze względu na czas trwania wyróżniamy:

  • kaszel ostry trwający krócej niż 3 tygodnie
  • kaszel podostry trwający 3 – 8 tygodni
  • kaszel przewlekły trwający ponad 8 tygodni

Jakie leki na kaszel z apteki?

Na kaszel suchy stosuje się preparaty hamujące kaszel, zawierające m.in.: lewodropropizynę, dekstrometorfan, kodeinę, butamirat.

Na kaszel mokry stosuje się preparaty rozrzedzające zalegającą wydzielinę oraz ułatwiające wykrztuszanie m.in.: acetylocysteinę, ambroxol, bromhexine.

Polecane zioła na kaszel

Polecane zioła na kaszel

Wchodzą w skład mieszanek lub można je stosować samodzielnie:

  • podbiał pospolity – liść, korzeń – zawiera śluz, który powleka błonę śluzową układu oddechowego. Wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwkaszlowe, osłaniające i łagodzące. Polecany palaczom i osobom starszym.
  • porost islandzki – posiada właściwości przeciwzapalne, osłaniające oraz bakteriobójcze. Stosowany jako lek osłaniający, łagodzący stany zapalne błon śluzowych gardła i przełyku oraz jako lek przeciwkaszlowy.
  • owoc anyżu – działanie wykrztuśne
  • tymianek – zawiera tymol, który hamuje większość zapaleń. Ułatwia odkrztuszanie, wzmaga wydzielanie płynnego śluzu rozrzedzającego zgęstniałą wydzielinę w gardle oraz działa rozkurczowo.
  • babka lancetowata – działa przeciwzapalnie na błony śluzowe jamy ustnej, gardła i dróg oddechowych, zmniejsza przekrwienie oraz nadmierną przepuszczalność naczyń krwionośnych w błonach śluzowych. Działa wykrztuśnie i rozkurczająco na mięśnie gładkie górnych dróg oddechowych, przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo oraz immunostymulująco. Szczególnie polecany na chrypkę zwłaszcza palaczom.

Inne sposoby na walkę z kaszlem

W sezonie przeziębień dla osób szukających alternatywę dla leków syntetycznych zaleca się domowe syropy, smarowanie klatki piersiowej smalcem gęsim, w stanach uporczywego kaszlu oklepywanie i stawianie baniek. Metody te nie mają skutków ubocznych co jest ich niewątpliwą zaletą lecz należy pamiętać, że mogą okazać się za słabe gdy grypa dopadnie nas na dobre. Po pomoc należy wtedy udać się do apteki. Preparaty oraz leki na grypę można znaleźć tutaj https://www.apteka-familia.pl/odpornosc.html

Pomóc może także domowy syrop:

SYROP CEBULOWY: do drobno pokrojonej cebuli (3 sztuki) dodać pół szklanki miodu lipowego lub akacjowego i odstawić na dobę. Można dodać 50 ml ciepłej wody, odczekać kilka godzin i przelać do butelki. Zażywać 5-6 razy po łyżeczce.

SYROP IMBIROWY: świeżo pokrojony w plasterki imbir należy gotować w wodzie na małym ogniu 10-15 minut. Przecedzić, dosłodzić syropem malinowym i dodać 50 ml soku z brzozy. Przelać do termosu. Wskazane jest picie 1 szklanki rano i wieczorem.

SYROP Z CZOSNKU I CYTRYNY: zmiażdżyć 2 główki czosnku, dodać sok z dwóch cytryn, 4 łyżeczki miodu i 2 szklanki przegotowanej wody. Odstawić tak przygotowany napój na dwie doby i pić 2 razy dziennie po 2 łyżeczki.