Okres ciąży, związanych z nią problemów oraz dbałość o prawidłowy rozwój płodu powodują stałe bądź doraźne przyjmowanie różnych preparatów.

Obowiązuje tu jednak zasada ograniczonego zaufania do wszelkich leków, nawet takich, które dostępne są bez recepty.

Podczas ciąży i w okresie karmienia piersią wszelkie leki przyjmować można tylko po skonsultowaniu się z lekarzem, gdyż mogą przenikać przez łożysko, zaburzając rozwój płodu oraz mogą być wydzielane do mleka karmiącej, co również jest nieobojętne dla zdrowia niemowlęcia.

Z tematem tym związane jest również stosowanie antybiotyków. Najczęstszym powodem przyjmowania tej grupy leków są zakażenia bakteryjne, które nie-leczone mogą niekorzystnie wpływać na rozwój płodu.

Najczęstsze przyczyny podania antybiotyku ciężarnej

  • zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych
  • zakażenia układu moczowego, w tym bezobjawowa bakteriuria
  • odmiedniczkowe zapalenie nerek
  • waginoza
  • zakażenia Chlamydia trachomatis
  • rzęsistkowica
  • rzeżączka i inne choroby przenoszone drogą płciową (kiła)
  • nosicielstwo paciorkowca gr. B (profilaktyka – w czasie porodu)
  • przedwczesne pęknięcie pęcherza płodowego
  • poważne choroby w czasie ciąży, np. zapalenie wsierdzia (leczenie lub profilaktyka).

W terapii kobiet w ciąży dopuszczalne są tylko wybrane grupy antybiotyków, np. penicylina, ampicylina, erytromycyna, fusafungina, cefalospoiyny.

W pierwszym trymestrze ciąży przeciwwskazane jest stosowanie następujących antybiotyków i chemioterapeutyków:

  • kotrimoksazol
  • preparaty nitrofurantoiny
  • leki przeciwgrzybicze, tj. amfoteiycyna B, flucytozyna, rifampicyna (wodogłowie), chloramfenikol (gwałtownie przechodzą przez łożysko)
  • glikopeptydy (wankomycyna, teikoplanina).

Ryzyko związane ze stosowaniem innych antybiotyków w czasie ciąży:

  • doksycyklina i inne tetracykliny: powodują żółte zabarwienie zębów, mogą niekorzystnie wpływać na tworzenie zawiązków zębów i kości, wykazują działanie uszkadzające wątrobę
  • aminoglikozydy: istnieje ryzyko uszkodzenia ucha wewnętrznego płodu
  • sulfonamidy: bezwzględnie przeciwwskazane w dwóch ostatnich tygodniach przed rozwiązaniem (wypierają bilirubinę z połączeń z albuminami i tym samym mogą nasilać żółtaczkę fizjologiczną i zwiększać ryzyko encefalopatii)
  • preparaty nitrofurantoiny: mogą powodować anemię hemolityczną noworodka ze względu na niedojrzałość układu enzymatycznego.

Stosowanie antybiotyków w czasie ciąży, bez konsultacji z lekarzem, jest niedopuszczalne!