Toksoplazmoza jest chorobą zakaźną, inwazyjną, wywoływaną przez pierwotniaka Toxoplasma gondii. Zarażenie mikroorganizmem wywołującym toksoplazmozę jest powszechne w całej Europie.

OBJAWY TOKSOPLAZMOZY

Większość zakażeń toksoplazmozą ma przebieg bezobjawowy. Tylko nieliczne osoby zarażone mają objawy, gdyż prawidłowo działający układ odpornościowy człowieka zapobiega powstaniu choroby.

Toksoplazmoza nabyta (choroba odzwierzęca) – objawy kliniczne występują tylko u 10% zakażonych i są wynikiem zarażenia pierwotniakiem zdrowego wcześniej człowieka.

Objawy choroby cofają się bez leczenia po kilku tygodniach lub miesiącach.

Objawy toksoplazmozy nabytej:

  • powiększenie węzłów chłonnych (jednego, kilku, niekiedy większości, najczęściej powiększone są węzły chłonne szyjne)
  • powiększeniu węzłów mogą towarzyszyć stany podgorączkowe, rzadziej gorączka (temperatura ciała powyżej 38°C)
  • bóle mięśniowe, osłabienie, męczliwość, nadmierne pocenie się.

Toksoplazmoza wrodzona – jest chorobą płodu powstającą w następstwie zarażenia kobiety ciężarnej. Pierwotniak wywołujący toksoplazmozę może przenikać do płodu. Przepuszczalność łożyska dla Toxoplasma gondii zwiększa się w miarę rozwoju ciąży.

Objawy toksoplazmozy wrodzonej mogą występować wkrótce po urodzeniu lub dopiero w ciągu dalszego życia dziecka.

Objawy toksoplazmozy wrodzonej:

  • poważne zmiany mózgowe – wodogłowie, padaczka, niedorozwój umysłowy i psychomotoryczny
  • zmiany oczne – zapalenie siatkówki i naczyniówki oka
  • zmiany mogące dotyczyć narządów wewnętrznych.

Toksoplazmoza oczna – dotyczy narządu wzroku i jest bardzo groźną, zwykle wrodzoną (choć odnotowuje się przypadki toksoplazmozy ocznej nabytej), postacią toksoplazmozy. Przebieg toksoplazmozy ocznej jest nawrotowy i zwykle niepomyślny.

Objawy toksoplazmozy ocznej

  • mikroftalmia (małoocze) – występujące u noworodków
  • zaburzenia widzenia, w postaci: mroczków przed oczyma, światłowstrętu lub łzawienia zajętej gałki ocznej.

Zagrożenie toksoplazmozą dotyczy przede wszystkim:

  • noworodków urodzonych przez matki, które uległy zarażeniu po raz pierwszy w czasie ciąży lub krótko przed zajściem w ciążę
  • chorych z nieprawidłowo funkcjonującym układem odporności (HIV/ AIDS, stosowanie chemioterapii w przebiegu chorób nowotworowych, chorzy po transplantacji organów).

PRZYCZYNY TOKSOPLAZMOZY

Toxoplasma gondii jest pasożytem bytującym i rozmnażającym się wewnątrz komórek organizmu człowieka.

Do zakażenia dochodzi poprzez bezpośredni kontakt z oocystami, które powstają jako jedna z form złożonego cyklu rozwojowego w przewodzie pokarmowym kota. Zarażony kot wydala z kalem kilka milionów oocyst dziennie przez okręt 1 -3 tygodni. Oocysty po wydaleniu do środowiska zewnętrznego po kilku dniach przechodzą dalszy rozwój i stają się inwazyjne dla człowieka.

Do zarażenia cystami może dojść w wyniku kontaktu z zanieczyszczona glebą, pojemnikiem z kocimi odchodami łub spożycia zanieczyszczonej wody. Istnieje także możliwość zarażania się przez spożycie cyst tkankowych, występujących w surowym lub niedosmażonym mięsie albo niepasteryzowanym mleku, zwłaszcza kozim.

DIAGNOSTYKA TOKSOPLAZMOZY

Diagnostyka toksoplazmozy jest złożona. Obejmuje szereg badań serologicznych i obrazowych. Czasami na początku dąży lekarze zlecają badania na obecność toksoplazmozy.

PORADY LEKARZA

 NALEŻY:

  • przed planowanym zajściem w ciążę zasięgnąć porady lekarskiej, gdyż możliwe jest wykonanie badań na obecność zakażenia Toxoplasma gondii; badania serologiczne mogą wykazać wcześniejsze przebycie zakażenia pierwotniakiem, które miało przebieg bezobjawowy; w tej sytuacji prawdopodobieństwo przeniesienia choroby na płód jest bardzo małe; jeśli wyniki badań wskażą, że do zakażenia nigdy wcześniej nie doszło, należy zwrócić szczególną uwagę na działania zapobiegające zakażeniu, gdyż w czasie ciąży jest ono bardzo niebezpieczne i
  • w przypadku już istniejącej ciąży zasięgnąć porady lekarskiej w celu omówienia ryzyka toksoplazmozy; w takim przypadku lekarz może podjąć decyzję o wykonaniu badań w kierunku zakażenia Toxoplasma gondii
  • w przypadku istniejącej ciąży podjąć odpowiednie kroki, jeżeli posiada się kota.

W celu zapobiegania zakażeniu:

  • nosić rękawice ochronne podczas pracy w ogrodzie, gdzie dochodzi do kontaktu z ziemią, ziemia bardzo często zanieczyszczona jest odchodami kotów i stanowi rezerwuar pasożytów, które mogą w niej przetrwać nawet rok
  • starannie myć ręce wodą z mydłem po ukończeniu prac ogrodowych, szczególnie przed przygotowywaniem jedzenia
  • dokładnie myć płynem i gorącą wodą deski do krojenia, zlewy, a także noże kuchenne i inne przedmioty wykorzystywane do przygotowywania surowego mięsa przed spożyciem.

 NIE NALEŻY:

  • spożywać surowego mięsa, ani go próbować (wewnętrzna temperatura przygotowywanego mięsa powinna wynosić przynajmniej 72°C)
  • pić niepasteryzowanego mleka oraz spożywać nieumytych warzyw i owoców
  • zapominać o przestrzeganiu podstawowych zasad higieny osobistej i życia codziennego
  • w przypadku posiadania kota – dopuszczać do jego kontaktu z dzikim ptactwem, gryzoniami i padliną, która może być zarażona Toxoplasma gondii
  • karmić kota surowym lub niedogotowanym mięsem
  • wprowadzać do domu nowego kota, który mógł przebywać na zewnątrz lub być karmiony surowym mięsem; lepiej unikać zabłąkanych kotów oraz miejsc ich stałego przebywania
  • będąc kobietą w ciąży, sprzątać kuwety z wydalinami kota; jeśli jest to niemożliwe, opisywaną czynność wykonywać w rękawicach ochronnych, kuweta musi być czyszczona codziennie, gdyż pasożyt znajdujący się w wydalinach kota dopiero po kilku dniach staje się inwazyjny dla człowieka.

 

Zatrucie jadem kiełbasianym (Botulizm)

Zatrucie jadem kiełbasianym (Botulizm)
Zatrucie jadem kiełbasianym jest groźną postacią zatrucia, najczęściej pokarmowego, wywołanego działaniem silnej toksyny wytwarzanej przez bakterię zwaną laseczką jadu kiełbasianego ...
Czytaj Dalej

Ospa wietrzna

Ospa wietrzna
Ospa wietrzna jest chorobą zakaźną wirusową, bardzo zaraźliwą. Na tę chorobę zapada około 95% dzieci przed okresem dojrzewania. OBJAWY OSPY ...
Czytaj Dalej

Sepsa / Posocznica

Sepsa / Posocznica
Posocznicą nazywa się stan kliniczny, w którym stwierdza się, przy użyciu obiektywnych metod, wysiew drobnoustrojów do krwi wraz z wystąpieniem ...
Czytaj Dalej

Borelioza

Borelioza
Borelioza to choroba zakaźna, zajmująca wiele narządów, przenoszona przez kleszcze, przebiegająca z zajęciem skóry, stawów, układu nerwowego i serca. Liczba ...
Czytaj Dalej