Chaber zwany także bławatkiem jest znanym dobrze chwastem w uprawach zbożowych. Zbieramy tylko wewnętrzne, języczkowate kwiaty koszyczka kwiatowego, nazywane zwykle, lecz niewłaściwie płatkami. Można też zrywać całe koszyczki kwiatowe, a potem wyskubać z nich zewnętrzne, kwiaty. Nie zbiera się wewnętrznych kwiatów rurkowych, gdyż nie mają własności leczniczej i traktowane są w surowcu jako niepotrzebna domieszka.

Chaber bławatek – jak zbierać i suszyć?

Chaber bławatek – jak zbierać i suszyć?

Nieumiejętnie prowadzony zbiór daje surowiec, w którym jest dużo kwiatów białych lub bladoniebieskich. Można tego uniknąć trzymając się następujących zasad:

  • zbieramy kwiaty tylko w pogodne słoneczne dni,
  • wyskubujemy kwiaty jedynie z koszyczków rozkwitających lub świeżo rozkwitłych i robimy to delikatnie nie zgniatając kwiatów , (pomijamy więc koszyczki, w których kwiaty zwisają w dół),
  • suszenie przeprowadzamy bardzo szybko, najlepiej w temperaturze podwyższonej do  45°C.

W domowych warunkach można rozłożyć kwiaty na grzejniku lub na lekko ogrzanych kuchennych płytach, rozścielając je na czystym papierze (nie na gazetach). Od czasu do czasu można je przestawiać, aby wysychały szybko i równomiernie. Z 1 kg świeżych kwiatów otrzymuje się około 25 dag suszu.



Chaber bławatek – skład chemiczny

Skład chemiczny bławatka to:

  • glikozydy antocyjanidowe (cyjanina, pelargonina),
  • gorzka substancja centauryna,
  • heterozyd cichoryna,
  • sole mineralne (potas, magnez, mangan).

Chaber bławatek – działanie lecznicze

Chaber bławatek – działanie lecznicze

Najcenniejsze z punktu widzenia leczniczego jest moczopędne działanie surowca, co ma wielkie znaczenie w leczeniu niedomogi nerkowej. Wyciągi z surowca usprawniają też wydzielniczą czynność wątroby i przyczyniają się do zwiększenia wydzielonej żółci. Działanie to jest jednak słabe, także w leczeniu stosuje się mieszankę, w skład której wchodzą jeszcze inne zioła z grupy Cholagoga.

Bławatki posiadają także właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne, które stosujemy w schorzeniach oczu. Nie mają żadnego działania drażniącego. Bławatki pobudzają krwawienia miesięczne zwłaszcza u kobiet wycieńczonych i anemicznych. Kwiat bławatka jest łagodnym, bez szkodliwych i ubocznych skutków środkiem moczopędnym, polecanym szczególnie w pediatrii.

Chaber bławatek – zastosowanie w lecznictwie

Chaber bławatek – zastosowanie w lecznictwie

Kwiat chabru stosuje się w następujących schorzeniach:

  • obrzęki nerek i dróg moczowych,
  • obrzęki spowodowane zatrzymaniem wody i soli mineralnych w organizmie,
  • kamica moczowa,
  • stany zapalne oczu, nawet w przypadkach, gdy stwierdza się łagodne zakażenie i ropną wydzielinę,
  • chroniczne zapalenie spojówek na tle awitaminozy A,
  • schorzenia wątroby, żółtaczka,
  • niestrawność (działanie gorzkiej centuryny),
  • zła przemiana materii (w medycynie ludowej).




Napar i sok z bławatka

Napar: łyżkę kwiatów zalać wrzątkiem w ilości 1/2 szklanki i naparzać pod przykryciem 10 minut. Pić 2-3 razy dziennie po pół szklanki płynu przed jedzeniem.

Napar z dodatkiem: zmieszać kwiat chabru z zielem świetlika w stosunku 4:3. Zalać 2 łyżki mieszanki szklanką wrzątku i po 10 minutach naparzania odcedzić. Przykładać w wyjałowionej gazie przymoczki w stanach zapalnych oczu.

Sok bławatkowy: zasypać w słoju kwiaty chabru cukrem w stosunku 80 dag na 1 kg kwiatów. Po kilku tygodniach przetrzymywania w cieniu wycisnąć sok i zlać do butelek. Ma różowofioletowy kolor i bardzo delikatny smak. Używać wewnętrznie po łyżce soku w 1/4 szklanki wody 2 razy dziennie.