Mononukleoza zakaźna jest ostrą chorobą wirusową, występującą najczęściej u dzieci i osób młodych.

OBJAWY MONONUKLEOZY ZAKAŹNEJ

Czas od zakażenia do wystąpienia objawów wynosi 30-50 dni.

Choroba rozpoczyna się zwykle zespołem niecharakterystycznych objawów, wśród których mogą występować w różnym nasileniu:

  • osłabienie i wyczerpanie
  • bóle mięśniowo-stawowe
  • bóle głowy
  • brak apetytu
  • stany podgorączkowe
  • gorączka.

Z biegiem czasu rozwijają się właściwe objawy mononukleozy zakaźnej.

Właściwe objawy mononukleozy:

  • INFEKCJA GARDŁA, przebiega z silnym bólem, który zwykle zmusza pacjenta do zgłoszenia się do lekarza; zmiany w gardle mają znaczne nasilenie i towarzyszy im często nieżyt błony śluzowej nosa; na migdałkach stwierdza się białawe naloty; z ust chorego wydobywa się charakterystyczny mdły zapach, mowa jest nosowa i niewyraźna
  • GORĄCZKA, jest bardzo wysoka i może osiągać 40°C; utrzymuje się niekiedy bardzo długo, nawet 2-3 tygodnie
  • POWIĘKSZENIE WĘZŁÓW CHŁONNYCH, w przebiegu choroby dochodzi do uogólnionego (dzieci) lub regionalnego (młodzież i dorośli) powiększenia węzłów chłonnych, które mogą się zwiększać do 3 cm, są sprężyste i przesuwalne oraz bolesne przy dotykaniu
  • obrzęk powiek, nasady nosa i łuków brwiowych (występuje u dzieci)
  • powiększenie narządów wewnętrznych (wątroby, śledziony).

Objawy utrzymują się zwykle od 7 dni do 4 tygodni. Okres zdrowienia może trwać nawet kilka miesięcy, a powrót do pełnej aktywności życiowej może być utrudniony, jeśli w przebiegu mononukleozy zakaźnej wystąpi tzw. przewlekły zespół zmęczeniowy. Powikłania w przebiegu mononukleozy zakaźnej mogą być niebezpieczne, lecz występują rzadko.

Charakterystyka przewlekłego zespołu zmęczeniowego w przebiegu mononukleozy zakaźnej:

Przewlekły zespół zmęczeniowy rozwija się w okresie zdrowienia, zwykle u chorych, u których mononukleoza zakaźna miała przebieg łagodny. Przyczyna jego występowania nie jest znana.

Główne objawy mogą występować nawet w ciągu kilku miesięcy od przebycia choroby i są to przede wszystkim:

  • stałe uczucie wyczerpania
  • osłabienie
  • trudności w koncentracji
  • łatwa męczliwość
  • ogólne złe samopoczucie.

Powikłania mononukleozy zakaźnej:

  • znaczne zwężenie dróg oddechowych spowodowane powiększonymi węzłami chłonnymi oraz rozpulchnionymi migdałkami podniebiennymi, powodujące utrudnienie oddychania
  • zapalenie płuc
  • powikłania ze strony układu nerwowego (padaczka, zapalenie mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie splotu barkowego)
  • zapalenie mięśnia sercowego
  • zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, zaburzenia w układzie płytek krwi)
  • pęknięcie śledziony (schorzenie bardzo rzadkie).

Zakażanie przez osobę chorą utrzymuje się bardzo długo i może sięgać 4-6 miesięcy od ustąpienia u niej objawów klinicznych.

PRZYCZYNY MONONUKLEOZY ZAKAŹNEJ

Przyczyną występowania choroby jest zakażenie krwinek białych (limfocytów, będących komórkami układu odpornościowego człowieka) wirusem Epsteina – Barr (EBV), który jest szeroko rozpowszechniony w populacji ludzkiej. Po zakażeniu dochodzi do namnożenia wirusa w jamie nosowo-gardłowej. Do zakażenia dochodzi najczęściej wskutek bezpośredniego kontaktu (pocałunek) lub przez zakażone przedmioty (zabawki). Materiałem zakaźnym jest ślina człowieka chorego na mononukleozę zakaźną lub nosiciela wirusa. Z uwagi na drogę zakażenia na mononukleozę zakaźną chorują najczęściej dzieci w wieku przedszkolnym oraz dojrzewająca młodzież.

Z uwagi na powyższe zależności mononukleozę zakaźną nazywa się niekiedy „chorobą pocałunków” lub „chorobą studentów”.

DIAGNOSTYKA

Chorobę rozpoznaje się na podstawie objawów klinicznych oraz wnikliwego badania lekarskiego. W niektórych przypadkach może być wskazane wykonanie dodatkowych badań laboratoryjnych i innych badań, w zależności od stanu klinicznego chorego.

PORADY LEKARZA

 NALEŻY:

  • w przypadku podejrzenia mononukleozy niezwłocznie zasięgnąć porady lekarskiej. W przebiegu choroby podaje się przede wszystkim leki przeciwzapalne i przeciwbólowe, chory powinien dużo odpoczywać. W niektórych przypadkach może być wskazana hospitalizacja. Najczęstszą jej przyczyną jest utrudnienie oddychania.

 NIE NALEŻY:

  • wykonywać intensywnych ćwiczeń i uprawiać sportów kontaktowych w przypadku powiększenia śledziony.